و در نامهاى كه امام علىّ - عليهالسّلام - به محمّد ابن ابىبكر مرقوم فرموده آمده است :
- « وَ أَكْثِرِ الْإِسْتِعانَةَ بِاللَّهِ ، يَكْفِكَ ما أَهَمَّكَ وَ يُعْنِكَ عَلى ما يَنْزِلُ بِكَ ، إِنْ شاءَ اللَّهُ . » « 1 »
و بسيار به خدا يارى جوى ، تا در امور مهمّ [ كه تو را به انديشه و ناراحتى وامىدارد ] كفايت فرمايد و بر [ صبر بر ] آن چه [ مصائبى كه ] به تو وارد مىگردد ، يارى فرمايد ، ان شاء اللَّه .
- « مَنِ اسْتَعانَ بِاللَّهِ ، أَعانَهُ . » « 2 »
هر كس به خدا يارى جويد ، خداوند او را يارى مىكند .
- « وَقُوا دِينَكُمْ بِالْإِسْتِعانَةِ بِاللَّهِ . » « 3 »
و دينتان را ، با يارى جستن به خدا ، تقويت كنيد .
ترس معصوم - عليهالسّلام - از واگذارى به خويش
از بيان زيارت : « وَ الْإِعانَة لِمَنِ اسْتَعانَ بِكَ مَبْذُولَةٌ . » استفاده مىشود امام - عليهالسّلام - ( در عين اين كه جز از حقّ سبحانه در هيچ امرى كمك نمىگيرد ) ، در مقام اين است كه خويش را باز به آن معنى توجه دهد ، تا جز از او سبحانه ، در هيچ يك از امور مادّى و معنوى و اخروى يارى نطلبد ؛ چرا كه از اقتضاى عالم عنصرى خويش همواره ، ترسناك است و مىترسد مبادا توجّه به آن و لوازمش ، وى را از آن چه خداوند بر آن داشته ( از امور معنوى ) بازدارد . شاهد بر اين بيان ، كلام رسول اللَّه - صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - و حضرت صادق - عليهالسّلام - است و نيز كلام ديگر معصومين - عليهمالسّلام - در دعاها .
مضمون : « لا تَكِلْنِى إِلى نَفْسِى طَرْفَةَ عَيْنٍ أَبَداً . » « 4 » ؛ ( يك چشم بر هم زدن مرا به خودم وامگذار . ) به تعبيرات مختلف در اين كتاب ذكر شد و به راستى وقتى بزرگوارانى كه
هامش
( 1 ) . نهج البلاغه ، نامه 34 .
( 2 ) . فهرست موضوعى غرر و درر ، باب الاستعانة ، ص 284 .
( 3 ) . فهرست موضوعى غرر و درر ، باب الاستعانة ، ص 285 .
( 4 ) . بحارالانوار ، ج 92 ، ص 352 ؛ تفسير قمى ، ج 2 ، ص 74 و . . .