مفهوم ، گستره و . . . استغاثه به خدا
لازم است پيش از بيان اين بخش ، خوانندگان را به امورى توجه دهيم تا معناى حقيقى جملههاى فوق ظاهر شود :
1 . معناى لغوى « اغاثه » كه در لغت ، به معناى « استعان واستنصر » آمده است .
2 . منحصر نبودن استغاثه و يارى جستن از خداوند به امر خاصى از امور فردى و يا اجتماعى و يا غير اين دو ؛ زيرا او سبحانه سراپاى همه مظاهرش و به خصوص انسان را محتاج به خود و عاجز از رفع احتياجات خلق فرموده و ابتلائات عالم طبع و مشكلاتى كه در اين جهان و پس از گذشت از آن ، ممكن است براى شخص پيش آيد ، يكى از همين ابتلائات است ، از اين رو لازم است وى ، در همه آنها از خداوند يارى بطلبد ، تا بتواند به غرض غايى از خلقت در اين جهان نايل آيد و در عالم ديگر به آثار معنوى و اخروى اعمال حسنهاش دست يابد و علاوه ، از تبعات بدى كردار ناشايسته خود در اين جهان ، محفوظ بماند .
3 . توجه به اين كه چگونه استغاثهاى است كه مورد نظر حضرت حقّ سبحانه قرار خواهد گرفت ؛ زيرا بشر تا به خود و مظاهر استقلال مىدهد و آنها را همهكاره مىبيند ، ممكن نيست از او سبحانه استغاثه و طلب يارى نمايد ، از اين رو فرموده شده : « لِمَنِ اسْتَغاثَ بِكَ » .
با اين مقدمه ، بازگشت تمام كلام امام - عليهالسّلام - به اين مىشود كه : وقتى شخص در استغاثهاش مورد نظر پروردگار واقع مىشود و عنايتش را آشكارا خواهد ديد كه توجهش تنها به او سبحانه باشد ، از اين رو مىفرمايد : « . . . بِكَ مَوْجُودَةٌ » يعنى استغاثهاش به تو از تو باشد .
براى بهتر روشن شدن معناى دعا ، به ذكر بعضى از آيات و ادعيه و روايات مىپردازيم .