سخن حضرت خوشحال شد و فرمود : ستايش خدا را كه ما را به واسطهى شما كرامت و شرافت عنايت فرمود .
اگر كسى اين چند حديث را مفسّر احاديث ديگر قرار دهد ، بيانى را كه نسبت به لواى حمد ، در ابتدا ذكر شد ، متوجه مىشود ، واللَّه يعلم .
حوض خاتم النبيين - صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - ؛ حوض ولايت كلى اميرالمؤمنين - عليهالسّلام -
امّا جملهى : « وَ ساقِى أَوْلِيائِهِ مِنْ حَوْضِ خاتَمِ النَّبِيِّينَ » ؛ با بيانات گذشته روشن مىشود كه تمام تمثيلات ظاهرى - كه براى حوض زده شده - اشاراتى براى فهم عموم و عظمت آن باشد ؛ زيرا مقام و منزلت ولايى ايشان ، عين ولايت الهى است و چون آن را در ذات و كمالات حدّ و غايت نمىباشد ، به چنان بياناتى تمثيل زده شده است . بنابراين مىتوان گفت : آن اشارات ، معرّفىكننده مقام ولايت رسول اللَّه - صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - و علىّ - عليهالسّلام - مىباشند ؛ زيرا منزلت والاى معنوى آن بزرگوار - صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - ، بر تمام انبيا برترى داشته و وصىّ او - صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - نيز آن را به ارث دارا شده و بر تمام اوصياى گذشته ، از اين نظر برترى دارد و در قيامت نيز نظر به اين كمال ، رسول اللَّه - صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - و علىّ - عليهالسّلام - بر تمام انبيا و اوصيا - عليهمالسّلام - برترى دارند ، ناچار وصى آن حضرت - صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - ، آنان - عليهمالسّلام - و امّت رسول اللَّه - صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - را - كه در راه ولايت قرار گرفتهاند - ولى از نظر كمال والاى آن دو بزرگوار - صلواتاللَّهعليهما - نقص دارند ، از حوض ولايت كلّى خويش برخوردار مىنمايد ، تا در بهشت ، مقام و منزلت والايى داشته باشند .
در حديث ، از رسول اللَّه - صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - در تفسير آيه شريفه
إِنَّا أَعْطَيْناكَ الْكَوْثَرَ
« 1 » ؛ ( ما تو را [ چشمه ] كوثر عطا نموديم . ) ، آمده است كه ابن عبّاس مىگويد :
« لَمّا نَزَلَ عَلى رَسُولِ اللَّهِ - صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - :
إِنَّا أَعْطَيْناكَ الْكَوْثَرَ
، قالَ لَهُ
هامش
( 1 ) . سورهى كوثر ، آيهى 1 .