فرستى و ما را به راه هدايت رهنمون گردى و تقوى و عفّت و بىنيازى و تحمل به آن چه كه دوست دارى و مورد رضاى توست ، را روزىام كنى .
سبيل هُدى ؛ هدايت به صراط مستقيم
حاجت اوّل در اين بخش ( به بيانى كه در گذشته داشتيم ) ، طلب رحمتهاى خاصّ الهى براى آن بزرگواران - عليهمالسّلام - مىباشد و در واقع ، تقاضاىِ نعمت معنوى است براى خود .
در حاجت دوم : « تَهْدِيَنا فِيها سَبِيلَ الْهُدى » احتمال دارد اعتقاد به عقايد حقّه اسلامى و يا هدايت به صراط مستقيم عبوديّت و صراط انبيا و اولياء - عليهمالسّلام - اراده شده باشد . گمان مىشود احتمال دوم منظور باشد ؛ چرا كه هدايت اوّل را هر خوانندهاى دارد . خداوند مىفرمايد :
- اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ * صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ
« 1 »
ما را به راه راست راهبر باش ، راه آنان كه برخوردارشان كردى .
- وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا وَ إِنَّ اللَّهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِينَ
« 2 »
و كسانى كه در راه ما كوشيدهاند ، به يقين راههاى خود را بر آنان مىنمايانيم و در حقيقت خدا با نيكوكاران است .
- قالَتْ لَهُمْ رُسُلُهُمْ
: . . .
وَ ما لَنا أَلَّا نَتَوَكَّلَ عَلَى اللَّهِ وَ قَدْ هَدانا سُبُلَنا
« 3 »
پيامبرانشان به آنان گفتند . . . و چرا بر خدا توكّل نكنيم و حال آن كه ما را به راههايمان رهبرى كرده است .
مرحلهى نازل و اعلاى تقوا
ممكن است مراد از حاجت سوّم « وَ تَرْزُقْنا فِيهَا التَّقْوى » مرحلهى نازلهى از تقوا - همان
هامش
( 1 ) . سورهى فاتحه ، آيات 6 و 7 .
( 2 ) . سورهى عنكبوت ، آيهى 69 .
( 3 ) . سورهى ابراهيم ، آيات 11 و 12 .