أَحْصَيْتَ عَدَدَ الرِّمالِ وَ وَرَقَ الْأَشْجارِ وَ كَيْلَ الْبِحارِ وَ قَطْرَ الْأَمْطارِ وَ ما أَظْلَمَ عَلَيْهِ اللَّيْلُ وَ أَشْرَقَ النَّهارُ ، أَسْأَلُكَ بِذلِكَ كُلِّهِ ، أَنْ تَرْحَمَنِى مِنَ النّارِ ، يا أَرْحَمَ الرّاحِمِينَ ! » « 1 »
به آن اسمهايى كه به وسيلهى آن ، آسمان و زمين بدان برپاست و حيوانات را روزى مىدهى و امور گرد آمده را پراكنده و امور پراكنده را گرد مىآورى و شمارهى سنگريزهها و برگ درختان و پيمانه درياها و قطرههاى باران و تمام آن چه را كه شب با تاريكىاش فرا گرفته و روز با روشنايىاش مىنماياند ، به شماره در مىآورى ، به همهى اينها از تو مسألت دارم كه بر من ترحّم نموده و از آتش جهنّم رهايى بخشى ، اى مهربانترين مهربانها !
تحليل معناى ظهور مظاهر به ذات پاك الهى
غرض ما از ذكر اين بخش ، توجّه دادن خوانندگان است نسبت به گفتارى كه دربارهى نامهاى الهى در گذشته داشتيم كه همه امور و خلقت عالم هستى دو جهان ، منشأ گرفته از نامهاى الهى مىباشند . هر چند بيانات فوق دعا ، به همين معنا اشاره دارد ؛ با اين همه ، توضيح مختصرى لازم است :
اوّلًا ؛ خداوند متعال به نصّ كتاب و سنّت نبوى - صلّى اللَّه عليه و آله و سّلم - و گفتار معصومين - عليهمالسّلام - و عقل و شهود ، كنار از مظاهرش نبوده و نخواهد بود ، بلكه بنابر نصوص ياد شده ، او سبحانه با مظاهر و محيط به آنها است .
ثانياً ؛ در نامها و كمالات الهى ، كثرت و تعدّد وجود ندارد ؛ بلكه نامها و كمالات حقّ سبحانه با ذاتش عينيّت دارد و اگر كثرت در آنها فرض شود ، به اعتبار ظهورات مظاهر است ، نه ذات پاك ربوبى .
هامش
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 446 .