فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفاً فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْها لا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ
« 1 »
پس روى خود را با گرايش تمامِ به حق ، به سوى اين دين كن ؛ همان سرشتى كه خدا مردم را بر آن سرشته است ، آفرينش خداى تغييرپذير نيست . اين است همان دين پايدار ، ولى بيشتر مردم نمىدانند .
تقاضاى فوق به اين حساب مطرح شده است .
حكمت الهى ؛ آثار توجه به فطرت
اگر بگوييم : مراد از تعليم حكم ، حكمت الهى است ، آن نيز از آثار توجه تامّ به فطرت مىباشد و رسول اللَّه - صلّى اللَّه عليه و آله و سّلم - نيز تعليم حكمت را از گفتارِ كتابِ الهى و فطرى مىنمايد ، چنان كه خداوند مىفرمايد :
هُوَ الَّذِي بَعَثَ فِي الْأُمِّيِّينَ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِهِ وَ يُزَكِّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ
« 2 »
اوست آن كس كه در ميان بىسوادان ، فرستادهاى از خودشان برانگيخت ، تا آيات او را بر آنان بخواند و پاكشان گرداند و كتاب و حكمت بديشان بياموزد .
( 934 )
« أَللَّهُمَّ ! . . . وَ فَقِّهْنِى فِى دِينِكَ . » « 3 »
خدايا . . . و مرا در دينت فقيه [ و ژرف انديش ] بگردان .
فطرت و تفقه در دين
تفقّه و تفهّم دين در امور ظاهرى و معنوى ، براى انبيا و اولياء - عليهمالسّلام - از طريق
هامش
( 1 ) . سورهى روم ، آيهى 30 .
( 2 ) . سورهى جمعه ، آيهى 2 .
( 3 ) . اقبال الاعمال ، ص 444 .