آن ، در ميان مردم سير كنم و در روزى كه با تو ملاقات مىكنم [ قيامت ] نيز از نورت محرومم مكن .
احتمالات در معناى انوار هفتگانه
از انوار هفتگانه - كه در ابتداى بخش فوق آمده - قطعاً نورهاى ظاهرى اراده نشده و مىتوان دربارهى آنها احتمالاتى را مورد نظر قرار داد :
1 . تقاضاى شناخت حقّ سبحانه و پس از آن به كار بستن اعضاء و جوارح ، در راه عبوديّت و ياد او . خداوند در اين باره مىفرمايد :
أَ فَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ فَهُوَ عَلى نُورٍ مِنْ رَبِّهِ فَوَيْلٌ لِلْقاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ مِنْ ذِكْرِ اللَّهِ أُولئِكَ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ
« 1 »
پس آيا كسى كه خدا سينهاش را براى [ پذيرش ] اسلام گشاده و [ در نتيجه ] برخوردار از نورى از جانب پروردگارش مىباشد [ همانند فرد تاريكدل است ] ؟
پس واى بر آنان كه از سخت دلى ياد خدا نمىكنند ، اينانند كه در گمراهى آشكارند .
2 . تقاضاى شناخت و شهود ظهور افعال و كمالات خويش از حق و به حق سبحانه و توجه به اين كه : « لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ إِلّا بِاللَّهِ . »
3 . تقاضاى معرفت پيدا نمودن به اين كه تمام كمالات خواننده ، از ملكوتش - كه از نامها و صفات و ذات اويند - منشأ گرفته ، نه به خود .
4 . تقاضاى شهود فناى خويش و مخلَص شدن و راه يافتن به قرب ذاتى و اسماء و صفاتى الهى . در حديث حمّاد بن بشر از حضرت صادق - عليهالسّلام - آمده است :
« وَ ما تَقَرَّبَ إِلَىَّ عَبْدٌ بِشَىءٍ أَحَبَّ إِلَىَّ مِمَّا افْتَرَضْتُ عَلَيْهِ ، إِنَّهُ لَيَتَقَرَّبُ إِلَىَّ بِالنّافِلَةِ حَتّى أُحِبَّهُ ، فَإِذا أَحْبَبْتُهُ كُنْتُ سَمْعَهُ الَّذِى يَسْمَعُ بِهِ ، وَ بَصَرَهُ الَّذِى يُبْصِرُ بِهِ ، وَ
هامش
( 1 ) . سورهى زمر ، آيهى 22 .