-
إِنَّ اللَّهَ بِكُمْ لَرَؤُفٌ رَحِيمٌ
« 1 »
و در حقيقت خدا [ نسبت ] به شما سخت روؤف و مهربان است .
و حضرت سيّدالشهدا - عليهالسّلام - نيز يكى از آنان مىباشد كه به طور خصوص ، لطف و رأفت حق سبحانه شامل وى گرديده و جايگاه او را در منزلتهاى معنوى رفيع قرار داده ، جا دارد كلام فوق را بگويد .
اشاره به خلفت نورى و خلقت مادى حضرت در دعا
امّا اين كه « قَبْلَ وُجُودِ ضَعْفِى » و « بَعْدَ وُجُودِ ضَعْفِى » چه معنايى دارد ؟ محتاج به تأمّلى عميق مىباشد ؛ زيرا اين جمله ، به اعتبار جمله : « قَبْلَ وُجُودِ ضَعْفِى » ، ممكن است جملهى اوّل اشاره به خلقتهاى نورى تا برزخى حضرت باشد ، چنان كه در زيارت جامعه مىخوانيم : « خَلَقَكُمُ اللَّهُ أَنْواراً فَجَعَلَكُمْ بِعَرْشِهِ مُحْدِقِينِ . » « 2 » ؛ ( خداوند شما را به صورت انوار آفريد و در گرداگرد عرش [ زينت آن ] قرار داد . ) و جملهى دوم اشاره به خلقت مادّى بشرى باشد ، چنان كه خداوند مىفرمايد :
اللَّهُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ ضَعْفٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْ بَعْدِ ضَعْفٍ قُوَّةً
« 3 »
خداست آن كس كه شما را ابتدا ناتوان آفريد ، آن گاه پس از ناتوانى ، قوّت بخشيد .
احتمالات ديگر در معناى لطف و رأفت ، قبل و بعد از وجود ضعف در حضرت
نيز ممكن است جملهى اوّل ، اشاره به الطاف و رأفت الهى باشد نسبت به شهود تام ازلى و اخذ ميثاق ولايت آن حضرت - عليهالسّلام - و جملهى دوّم در مقام تقاضاى دوام آن لطف و رأفت در عالم طبع باشد ، به حدّى كه قابل منزلت والاى او است .
نيز مىتوان گفت مراد از لطف و رأفت پيش از وجود ضعف ، اشاره به عنايات حق سبحانه باشد پيش از خلقت خاكى ( كه به آن اشاره شد ) و از « بَعْدَ وُجُودِ ضَعْفِى » ، اشاره به بعد از رها نمودن عالم خاكى و موت اضطرارى باشد ، واللَّه اعلم بحقيقة المعنى .
هامش
( 1 ) . سورهى حديد ، آيهى 9 .
( 2 ) . من لا يحضره الفقيه ، ج 2 ، ص 613 .
( 3 ) . سورهى روم ، آيهى 54 .