ذكر اسم « أَلْحَكيم » در ذيل اسمهاى گذشته ، گوياى آن است كه در عين اين كه خوانده مدبّر و علىّ و عظيم و عزيز است ، تمام آن چه را كه در عالم ظهور مىدهد ، با تمام خصوصيّات ، به حكمت و نظم خاصّى است و هيچ نقص و لغزشى در آن وجود ندارد .
( 360 )
« مَلِكُ يَوْمِ الدِّينِ . » « 1 »
پادشاه و فرمانرواى روز پاداش .
وجه ذكر مالكيّت حضرت حقّ در روز جزا
خداوند همواره صفت مالكيّت را - بر اساس معنايى كه در توضيح معناى اسم « رَبُّ الْعالَمِين » گفته شد - بر عالم هستى دارد . بنابراين ، ذكر خصوص مالكيت در روز جزا ، در سورهى فاتحه و نيز در اين جا آن است كه مالكيّت او در اين عالَم براى كمترين افراد از لحاظ تعداد - همانند انبيا و اوصيا - عليهمالسّلام - ، وَالْأَمْثَل فَالْأَمْثَلَ - مكشوف است ؛ ولى پس از اين عالَم و در روز قيامت است كه اين معنا براى همگان مشهود خواهد بود .
البته علّت عدم مشاهدهى آن در اين جهان ، حجاب عالم خاكى و توجّه تامّ به تعلّقات آن مىباشد .
( 361 )
« مِنْكَ بَدَأَ الْخَلْقُ ، وَ إِلَيْكَ يَعُودُ . » « 2 »
آفرينش از تو آغاز گشته و به سوى تو باز مىگردد .
بستگى عالم مُلك به عالم ملكوت
جملهى اوّل به ظهور عالم مُلك از ملكوت - كه همان اسامى و صفات و كمالات الهى
هامش
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 169 .
( 2 ) . همان .