است .
سزاوار است خوانندهى محترم با توجّه و تأمل در بيانات گذشته مشكل معناى خالقيّت و باسطيّت در رزق و گشودن روشنايى صبح و نيز ديگر مشكلات بيانات فوق دعا را حلّ نمايد .
امكان مشاهدهى خداوند با ديدهى دل
دو جملهى ذيل ، يكى اشاره به آن دارد كه قرائت كنندگان دعا نمىتوانند او سبحانه را با ديد ظاهر درك كنند : « بَعُدَ وَ لايُرى » ، و جملهى ديگر : « قَرُبَ فَشَهِدَ النَّجْوى » به شهود او سبحانه با ديدهى دل و نور ايمان و اين كه حضرتش با همهى مظاهر و محيط به هر چيز است ، مُشير است .
( 41 )
« أَلْحَمْدُللَّهِ الَّذِى . . . قَهَرَ بِعِزَّتِهِ الأَعِزّآءَ ، وَ تَواضَعَ لِعَظَمَتِهِ الْعُظَماءُ ، فَبَلَغَ بِقُدْرَتِهِ ما يَشآءُ . » « 1 »
ستايش خدا را كه . . . به [ مقام ] عزّت خود بر سرفرازان چيره گشته ، و بزرگان در برابر بزرگىاش اظهار افتادگى مىنمايند ، لذا به [ واسطهى ] توانايىاش به هر چه مىخواهد رسيده [ و غالب گشته ] است .
فراگيرى عزّت ، عظمت و قدرت حضرت حقّ
اگر عنايت حقّ شامل حال كسى شود و با ديدهى دل و نور ايمان ، احاطهى حضرت سبحانه را به همهى مظاهرش مشاهده نمايد ، معناى دو جملهى اوّل را بالعيان خواهد ديد .
جملهى آخر هم در جواب آنان است كه او را نمىبينند ، تا بدانند كه او سبحانه « فَبَلَغَ بِقُدْرَتِهِ ما يَشآءُ » .
هامش
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 59 .