- « إِنَّكُمْ إِنِ اغْتَنَمْتُمْ صالِحَ الْأَعْمالِ ، نِلْتُمْ مِنَ الْآخِرَةِ نِهايَةَ الْآمالِ . » « 1 »
اگر اعمال شايسته را مغتنم بشماريد ، به نهايت آرزوهاى خويش از آخرت نايل مىگرديد .
- « بِالْأَعْمالِ الصّالِحاتِ تُرْفَعُ الدَّرَجاتُ . » « 2 »
تنها به واسطهى اعمال شايسته ، پايهها و منزلتها [ ى انسان در نزد خداوند ] بالا مىرود .
( 283 )
« أَلَّذِى مَنَّ عَلَىَّ . . . وَ أَمَرنَى بَالدُّعاءِ فَدَعْوَتُهُ ، فَوَجَدْتُهُ غِياثاً عِنْدَ شَدائِدِى وَ أَدْرَكْتُهُ لَمْ يُبَعِّدْنِى بِالْإِجابَةِ حَينَ بَعُدَ مَداهُ . » « 3 »
خدايى كه بر من منّت نهاد . . . و مرا به دعا و خواندن خويش امر فرمود و من او را خواندم و او را ياور خويش در سختىها يافتم و هرگاه كه فاصله و فرجام استجابت و پذيرش دعايم دور مىنمود ، از پذيرش دعايم خوددارى ننموده و مرا دور نساخت .
دعا و اجابت ؛ مفهوم و انواع آن دو
اساساً دعا و خواندن حضرت حقّ سبحانه ، جزو خميرهى تمام آفريدهها - اعمّ از انسان و جنّ و ملك و . . . - مىباشد ؛ خواه توجّه بدان داشته باشند ، يا نداشته باشند ؛ زيرا هر موجودى در عالم خويش ، هرگاه به خود توجّه مىكند ، به فقر و احتياج در اصل وجود و حيات خويش پى مىبرد و در هر لحظه ، بقاى خود را طالب است . از اين رو ، ناچار به كسى كه او را هستى داده و به حيات او در تمام جهات وجودى ادامه مىدهد ، توجّه
هامش
( 1 ) . فهرست موضوعى غرر و درر ، بابالعمل ، ص 279 .
( 2 ) . همان .
( 3 ) . اقبال الاعمال ، ص 143 .