اسامى الهى به صورت تكوينى به او تعليم شده است ؛ اگر چه معانى و احتمالهاى ديگر نيز از منتّ وجود الهى در عالم خاكى نسبت به بندگانش وجود دارد .
« أَلَّذِى مَنَّ عَلَىَّ . . . وَ نَدَبَنِى مِنْ صالِحَ الْعَمَلِ إِلِى خَيْرِ الْمِهْنَةِ . » « 1 »
خدايى كه بر من منّت نهاده . . . و در ميان اعمال شايسته به سوى بهترين خدمت و بندگى فرا خواند .
عمل صالح ؛ بهترين نوع بندگى
از اين جمله بر مىآيد كه بهترين خدمت در پيشگاه حضرت حقّ ، همان عمل صالح است و عمل صالح ، تنها اعمال عبادى نمىباشد ، بلكه اگر انسان تمام كارهايى را كه در عالم طبيعت بدان نياز دارد و در طول شبانه روز انجام مىدهد ، در طريق بندگى الهى قرار دهد ، عمل صالح به شمار مىآيد ، هر چند براى دريافت ثواب اخروى باشد . قرآن شريف و احاديث ، عموم امّت را بيشتر به اين مرحله توجّه مىدهند ؛ زيرا مىدانند عموم مردم ، هيچ كارى را براى غير مزد انجام نمىدهند ، ولى مرحلهى اعلاى عمل صالح آن است كه از شرك جلىّ و خفىّ مبرّا بوده و تنها خدا در تمام حركات ، منظور نظر انسان باشد . در حديث آمده است كه امير مؤمنان على - عليه السّلام - فرمود :
- « أَلْعَمَلُ الصّالِحُ أَفْضَلُ الزّادَيْنِ . » « 2 »
عمل صالح ، برترين توشه از ميان دو اندوخته [ دنيوى و اخروى ، يا اخروى و معنوى ] مىباشد .
- « أَلْقَرْينُ النّاصِحُ هُوَ الْعَمَلُ الصّالِحُ . » « 3 »
عمل شايسته ، همراه خيرخواه و پندآموز انسان مىباشد .
- « أَنْفَعُ الذَّخآئِرِ صالِحُ الْأَعْمالِ . » « 4 »
سودمندترين اندوختهها ، اعمال شايسته مىباشد .
هامش
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 143 .
( 2 ) . فهرست موضوعى غرر و درر ، باب العمل ، ص 277 .
( 3 ) . فهرست موضوعى غرر و درر ، بابالعمل ، ص 278 .
( 4 ) . همان .