فرج ، آسودگى و گشايش واقعى ، تنها بايد خدا را مورد نظر قرار داد . امّا اين كه اين درخواست از كنار است يا از نزديك ؟ به اعتبار لفظ « مِنْهُ » صورتاً تقاضا از كنار است ، ولى خداوند در كنار موجودات نمىباشد تا شخص درخواست كننده از كنار ، او را بخواند ، بلكه محيط به او است . بنابراين ، تكويناً و تشريعاً ، چه خواننده بداند يا نداند ، جز از او نمىتواند چيزى را درخواست نمايد و اين جا است كه معناى واقعى جملهى دعا ظاهر مىشود .
( 143 )
« ذَلَّتْ لِقُدْرَتِكَ الصِّعابُ . » « 1 »
سختىها ، و مشكلات و گرفتارىها تنها در برابر قدرت تو خوار و ذليل است .
توجّه به قدرت غير محدود خدا
حلّ مشكلات و سختىهاى موجودات و امور عالم و خلقت جهان ، از جمله انسان تا وقتى به نظر مشكل مىآيد كه قدرت بىحدّ و نامنتهاى الهى ناديده گرفته شود ؛ ولى آنان كه خود را در درياى غير محدود و بىحدّ الهى گم كردهاند و به مشاهدهى اين امر نايل گرديدهاند ، تحقّق مشكلترين چيزها را از سوى او سبحانه سهل و ساده مىبينند .
از اين رو ، او را با خطاب « ذَلَّتْ لِقُدْرَتِكَ الصِّعابُ » ندا مىكنند .
براى دريافت بهتر جملهى دعا بايد توجّه كرد كه : اوّلًا : صفت قدرت حضرت حقّ ، همانند قدرت موجودات محدود نيست و ثانياً : صفات و كمالات الهى جدا و بر كنار از موجودات نيست ، بلكه كمالات موجودات ، پرتوى از كمالات او است .
براى روشن شدن معناى جملهى دعا ، به چندين آيه از قرآن كريم اشاره مىشود .
هامش
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 121 .