مورد نظر است كه شامل مورد اوّل نيز مىشود ؛ زيرا توانائى معنوى و ظاهرى ، شرط انجام هر عمل عبادى و غير عبادى است .
مقصود از نگريستن و بصيرت در كتاب الهى
مراد از نگريستن در كتاب الهى : « بَصَراً فِى كِتابِكَ » ، نگاه عبرت آموزانه به آيات كتاب الهى است كه بصيرت باطنى و تحوّل درونى و عمل به وظايف را در پى داشته باشد ؛ هر چند ممكن است مراد از آن ، بصيرت باطنى در آيات كتاب الهى باشد تا با احراز طهارت باطنى همانند مطهّرين ، حقايق و دقايق آن را لمس كند ؛ زيرا خداوند مىفرمايد :
لا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ
« 1 »
جز پاكيزگان [ به تمام وجود ] نمىتوانند حقيقت آن را لمس و درك نمايند .
تفقّه در احكام الهى
مراد از تفقّه در احكام الهى : « فِقْهاً فِى حُكْمِكَ » ، يا تفقّه در احكام ظاهرى است كه از كتاب الهى و سنّت نبوىّ - صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - در دست عموم مؤمنان است ، يا فهم احكام الهى در زمينهى پرستش و بندگى حضرت حقّ ، يا درك و فهم احكام قضا و قدر در تمام امور جهان هستى و تدبير حضرت حقّ سبحانه نسبت به آفرينش همهى موجودات اعمّ از ذى شعور و غير ذى شعور . مؤيّد احتمالهاى ياد شده ، آيات زير است كه مىفرمايد :
- إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَماناتِ إِلى أَهْلِها وَ إِذا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ
« 2 »
خدا به شما فرمان مىدهد كه سپردهها را به صاحبان آنها ردّ كنيد ؛ و چون ميان مردم داورى مىكنيد ، به عدالت داورى كنيد .
هامش
( 1 ) . سورهى واقعه ، آيهى 79 .
( 2 ) . سورهى نساء ، آيهى 58 .