-
بِيَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْءٍ
« 1 »
ملكوت [ و باطن و حقيقت ] هرچيز به دست [ قدرت ] او است .
- أَلا لَهُ الْخَلْقُ وَ الْأَمْرُ
« 2 »
آگاه باشيد ! كه [ عالَم ] خلق و امر [ تنها ] از آن او است .
و مقصود از ولايت در اين مورد به هر معنايى كه باشد - مانند در كنار قرار گرفتن ، تكفّل امور ، محبّت و . . . - ولايت تكوينى است و هيچ مظهرى نمىتواند از آن بر كنار باشد ؛ اما مراد از ولايت الهى نسبت به ذاكران در جملهى دعا ، قطعاً ولايت تكوينى نيست ، بلكه مقصود ولايت معنوى و شهودى است ؛ زيرا ولايت تكوينى قطعاً محقّق است ، بنابراين ، جملهى دعا به ولايت معنوى و شهودى اشاره دارد و بخواهد مىفرمايد : آنان كه ياد واقعى حضرت حق سبحانه را دارند ، علاوه بر ولايت تكوينى ، به شهود آن نيز راه يافتهاند و با ديدهى دل خدا را محيط بر همه چيز و با همهى اشيا مىبينند و تدبير و تكّفل امور را به دست با كفايت او مشاهد مىكنند و همهى مظاهر را پياده شده و ظهور يافتهى اسامى و صفات و كمالات منشعب از ذات حضرت حقّ مىنگرند .
قرآن كريم در بارهى ولايت تكوينى الهى نسبت به بشر مىفرمايد :
- وَ ما لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ وَلِيٍّ وَ لا نَصِيرٍ
« 3 »
و براى شما سرپرست و يار و ياورى جز خدا نيست .
- لَيْسَ لَهُمْ مِنْ دُونِهِ وَلِيٌّ وَ لا شَفِيعٌ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ
« 4 »
براى آنان سرپرست و واسطه و شفيع و ميانجىاى جز خدا نيست .
- اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِياءَ فَاللَّهُ هُوَ الْوَلِيُّ
« 5 »
هامش
( 1 ) . سورهى مؤمنون ، آيهى 88 .
( 2 ) . سورهى اعراف ، آيهى 54 .
( 3 ) . سورهى بقره ، آيهى 107 .
( 4 ) . سورهى انعام ، آيهى 51 .
( 5 ) . سورهى شورى ، آيهى 9 .