هستند چيره مىباشى و چيرهاى جز تو در آنها نيست ، و تويى پادشاه كسانى كه در آسمانهايند ، و پادشاه آنان كه در زمين مىباشند و پادشاهى جز تو در آن دو وجود ندارد .
معناى جبّار
جملههاى اين فراز از دعا ، معناى « ربّ » را كه در آغاز اين دعا گذشت : « أَللَّهُمَّ رَبَّ النُّورِ الْعَظيمِ ! وَ رَبَّ . . . » بيان مىكند . خواه مراد از « جبّار » معناى ظاهرى آن ، يعنى غلبهى حضرت حقّ سبحانه بر ظواهر همه مظاهر باشد ، يا معناى معنوى آن ، كه قاهريّت و سلطنت ذات و اسما و صفات الهى بر همهى موجودات و آسمانها و زمين است . البتّه معناى اوّل به معناى دوّم بازگشت مىكند ؛ زيرا همهى موجودات مظاهر اسما و صفات و ذات او سبحانه هستند و از ملكوتشان نشأت گرفتهاند . و احتمال اين كه جملههاى فراز آينده : « أَسْئَلُكَ بِاسْمِكَ الْكَبيرِ . . . » - با توجّه به تفسيرى كه پيش از اين براى « نور عظيم » و « كرسى رفيع » و . . . ذكر كرديم - به معناى دوّم ، بلكه به معناى اوّل نيز اشاره باشد ، وجود دارد .
( 114 )
« أَسْأَلُكَ بِاسْمِكَ الْكَبِيرِ وَ نُورِ وَجْهِكَ الْكَرِيمِ وَ بِمُلْكِكَ الْقَدِيمِ ، يا حَىُّ يا قَيُّومُ ! يا حَىُّ يا قَيُّومُ ! يا حَىُّ يا قَيُّومُ ! أَسْأَلُكَ بِاسْمِكَ الَّذِى أَشْرَقَ بِهِ كُلُّ شَىْءٍ ، وَ بِاسْمِكَ الَّذِى أَشْرَقَتْ بِهِ السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ ، وَ بِاسْمِكَ الَّذِى صَلُحَ بِهِ الْأَوَّلُونَ ، وَ بِهِ يَصْلُحُ الْآخِرُونَ . يا حَىُّ قَبْلَ كُلِّ حَىٍّ ! وَ يا حَىُّ بَعْدَ كُلِّ حَىٍّ ! وَ يا حَىُّ ! لا إِلهَ إِلّا أَنْتَ . » « 1 »
از تو درخواست مىنمايم به نام بزرگت و نور روى [ و اسما و صفات ] با
هامش
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 113 و 114 .