يعنى در دفعه اول چند آيه اول سورهء علق در كوه حرا بر پيغمبر نازل شد و پيغمبر به رسالت مبعوث شد ، بعد در دفعهء دوم اين آيات سورهء مزمل بر پيغمبر نازل شد كه در آغازش مىفرمايد :
« يا ايُّهَا الْمُزَّمِلُ قُمِ اللَّيْلَ الا قَليلًا نِصْفَهُ اوِانْقُصْ مِنْهُ قَليلًا اوْ زِدْ عَلْيهِ وَرَتّلِ الْقُرْآنً تَرْتيلًا » ( مزمل / 1 - 4 ) اى پيغمبر ، اى كسى كه عباى نبوت به دوش گرفتى ، به پاخيز شب را جز اندكى ، نصفش را يا كمتر از آن اندكى را ، يا افزون برآن و به ترتيل بخوان قرآن را . بار سنگينى بردوش تو آمده است ، اگر مىخواهى اين بار به منزل برسد بايد به اندازه ممكن شب را بيدار باشى . هرچه قدر مىشود و مىتوانى بيدار خوابى داشته باشى . براى طلبه ، نيم ساعت ، يك ساعت قبل از طلوع فجر .
« قُمِ اللَّيْلَ الا قَليلًا » دستورالعمل دهگانهاى است كه به پيغمبر اكرم داده شده براى اين كه بتواند بار رسالت را به منزل برساند . در حقيقت ، اين دستورالعملى است براى همه ، براى تهذيبنفس همه ، دستورالعملى است براى اهل علم ، براى اين كه اينبار سنگين تبليغ را به منزل برسانند . اين دستورالعمل دهگانه اولش نماز شب است : « قُمِ اللَّيْلَ الا قَليلًا » ، و بعدش هم خواندن قرآن .
اگر ما اهميت ندهيم - ولو اين كه العياذبالله نماز اول وقت نخوانيم - نه تنها نمىتوانيم مهذب باشيم ، بلكه زندگى ناخوشى هم براى ما پيدا مىشود . يك كلاف سردرگمى در زندگى انسان پيدا مىشود و انسان سكارى ، حيارى مىماند تا اين كه بميرد .
قرآن مىفرمايد : « مَنْ اعْرَضَ عَنْ ذِكْري فَانَّ لَهُ مَعيشَةً ضَنْكاً وَ نَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ اعْمي » ( طه / 124 ) ؛ آن كسانى كه به نماز اهميت ندهند ، از نماز اعراض بكنند
تهذيب نفس از ديدگاه قرآن (فارسى) — صفحة 66
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص٦٦