افضل از همه عبادات ، دعا و راز و نياز خداست .
كسى از امام صادق ( ع ) سؤال مىكند : يابن رسولالله ، من در مسجدالحرام نماز مستحبى بخوانم يا دعا و راز و نياز با خدا داشته باشم ؟ امام ابتدا مىفرمايد : هر دو خوب است . شخص مىگويد : يابن رسولالله ، مىدانم كه هر دو خوب است اما كدام بهتر است ؟ مىفرمايد : دعا و راز و نياز با خدا ؛ « الدعاء افضل العباده » ، « الدعاء مخ العباده » « 1 » . از اين جهت يك آيهاى در قرآن است ، نظير آن آيهاى كه مىگفتم براى خواندن منحصر به فرد است ، از نظر تأكيد . در قرآن شريف ، گاهى آيهاى مىبينيم منحصر به فرد . اين آيه براى تأكيد تهذيبنفس منحصر به فرد است ؛ يعنى اين كه يازده قسم بخورد و بعد بفرمايد : « قَدْ افْلَحَ مَنْ زَكّيها وَقَدْ خابَ مَنْ دَسّيها » ( شمس / 9 و 10 ) ، منحصر به فرد است . مثلش در قرآن نيست . اما آن آيهاى كه مربوط به خواندن قرآن بود آيه « فَاقْرؤُوا ما تَيَسَّرَ مِن الْقُرآنِ » ( مزمل / 20 ) است كه تأكيد خاصى دارد و همانند آن تأكيد در ديگر آيههاى قرآن نيست . درباره دعا و راز و نياز با خدا همچنين است . يك آيهاى در قرآن است كه منحصر به فرد است ، از نظر تأكيد و لطافت خاصى كه نظيرش در قرآن نيست : « وَاذا سَئَلَكَ عِبادي عَنّي فَانّي قَريبٌ اجيبُ دَعْوَةَ الّداع اذا دَعانِ فَلْيَسْتَجيبُوا لي وَلْيُؤْمنُوا بي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ » ( بقره / 186 ) ؛ يعنى اگر صلاح و رشد خود را بخواهيد بايد با دعا سروكار داشته باشيد . در اين آيهء شريفه هفت مرتبه ضمير متكلم تكرار مىشود . در قرآن جايى نداريم كه اين قدر لطافت و اين قدر تلطف و مهربانى داشته باشد : « وَاذا سَئَلَكَ عِبادي عَنّي فَانّي قَريبٌ دَعْوَةَ الّداعِ اذا دَعان » . اين ضميرهاى متكلم كه به خدا برمىگردد ، معنايش اين مىشود كه بندهام بيا . بدان استجابت مىكنم . بدان برايت نتيجه
هامش
( 1 ) - محجهالبيضاء ، ج 2 ، ص 282 ؛ صحيحترمذى ، ج 12 ، ص 266 ؛ بحار ، ج 90 ، ص 300 ! حديث نبوى است .