چشمگيرى نمىباشد زيرا مقتضاى آن اينستكه وجه شبه بين علم و حيات حصول مطلق ادراك مىباشد و پرواضح است كه در حصول مطلق ادراك شرافتى نميباشد زيرا اينمعنا در بهائم نيز وجود دارد چنانچه در عبارت :
العلم كالحسّ فى كونهما ادراكا ( علم همچون حسّ است در اينكه هردو ادراك ميباشند ) فائده قابل اعتنائى وجود ندارد زيرا از آن اينطور استفاده مىشود كه علم و حسّ در مطلق ادراك با هم شباهت دارند و همانطوريكه گفتيم وجود و حصول مطلق ادراك شرافتى ندارد .
شرح فارسى
توضيح
قوله : او عقليان : يعنى عقل مشبه و مشبهبه را درك مىكند نه حسّ .
قوله : كالعلم و الحياه : چنانچه مىگوئيم : العلم كالحياه فى كونهما جهه للادراك .
قوله : كونهما جهتى ادراك : مقصود از [ جهت ادراك ] طريق و راه براى ادراك مىباشد .
قوله : فالمراد بالعلم الخ : يعنى وقتى وجه شبه بين علم و حيات اين شد كه هردو جهت ادراك هستند نتيجتا بايد بگوئيم مراد از علم در اينجا . . .
قوله : الملكه الّتى الخ : مقصود از ملكه كيفيّت راسخه اى است كه در نفس بواسطه ممارست نمودن فنّى از فنون حاصل مىشود
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 71
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٧١