ملموسات نبوده بلكه نرمى آنها محسوس به لمس مىباشد ولى در عين حال از باب تسامح در عرف اينطور معروف و مشهور شده كه ميگويند :
ابصرت الورد ( گل را ديدم ) و شممت العنبر ( عنبر را بوئيدم ) و ذقت الخمر ( شراب را چشيدم ) و لمست الحرير ( حرير را لمس نمودم ) .
شرح فارسى
توضيح
قوله : امّا حسيّان : يعنى هم مشبّه و هم مشبّهبه هردو از اشيائى هستند كه بيكى از حواس ظاهره پنجگانه يعنى بينائى ، شنوائى ، بويائى ، چشائى و لامسه درك مىشوند .
قوله : كالخدّ و الورد : مثلا مىگويند : خدّه كالورد ( رخسارش همچون گل مىباشد ) .
قوله : و الصوت الضعيف و الهمس : مثل اينكه گفته مىشود : صوت زيد كالهمس ( صداى زيد همچون همس مىباشد ) يعنى صدايش جوهر نداشته و از فضاى دهن بيرون نمىآيد .
قوله : و النكهة و هى ريح الفم و العنبر : مانند اينكه مىگويند : نكهه زيد كالعنبر ( بوى دهان زيد مانند بوى عنبر است ) يعنى همانطورى كه بوى عنبر مطلوب بوده و هركسى بطرفش ميل مىنمايد بوى دهان زيد نيز چنين مىباشد .
قوله : و الريق و الخمر : چنانچه مىگويند : ريق زيد كالخمر ( آب دهان زيد مانند شراب است ) يعنى همانطورى كه شراب باعث مست شدن شارب مىگردد و وى از آن ملتذّ مىشود آب دهان زيد نيز داراى چنين خاصيّت و امتيازى است .
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 68
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٦٨