مصنّف مىگويد دو طرف تشبيه يعنى مشبّه و مشبّهبه يا هر دو از امور حسّى بوده و مانند خدّ ( رخسار ) و ورد ( گل ) مثال است براى تشبيهى كه دو طرف آن از امور حسّى و مبصر مىباشند .
و نيز مانند : صوت ضعيف ( صداى ضعيف ) و همس ( صداى بسيار خفى و آهسته به نحوى كه گويا از فضاء دهان خارج نشده است ) مثال است براى تشبيهى كه دو طرف آن از امور حسّى و مسموع مىباشند .
و همچنين مثل نكهه ( بوى دهان ) و عنبر ( جسمى است خشبو ) مثال است براى تشبيهى كه دو طرف آن از امور حسّى و مشموم مىباشد .
و نيز مانند : ريق ( آب دهان ) و خمر ( شراب ) مثال است براى تشبيهى كه دو طرف آن از امور حسّى و از مذوقات است .
و مثل : جلد ناعم ( پوست نرم ) و حرير ( پارچهاى است لطيف ) مثال است براى تشبيهى كه دو طرف آن از امور حسّى و از ملموسات مىباشد .
سپس شارح مىگويد :
و در بسيارى از امثله تسامح مىباشد زيرا مثلا در مثال [ خدّ ] و [ ورد ] خود ايندو مدرك به بصر نبوده بلكه رنگ آنها از مبصرات محسوب مىشود و يا در مثال [ نكهه ] و [ عنبر ] بوى عنبر از مشمومات است و در مثال [ ريق ] و [ شراب ] طعم ايندو از مذوقات بوده نه خود آنها و در مثال [ جلد ناعم ] و [ حرير ] نفس ايندو از
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 67
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٦٧