تخطي إلى المحتوى الرئيسي

توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 172

مساهمون:

ص١٧٢
مىباشد . شارح گويد : ضمير مجرورى در [ ينبئى عنه ] به تشبيه راجع است و حاصل آنكه : گاهى بجاى ادات تشبيه فعلى را آورده كه از تشبيه خبر ميدهد مانند دو مثال ذيل : الف : علمت زيدا اسدا ( دانستم كه زيد شير است ) . اينمثال را در موردى مىآورند كه تشبيه به ذهن قريب بوده و متكلّم مدّعى كمال مشابهت باشد چه آنكه در لفظ [ علمت ] معناى تحقيق نهفته است . ب : حسبت زيدا اسدا ( پنداشتم كه زيد شير است ) . اينمثال را در موردى مىآورند كه تشبيه به ذهن بعيد باشد زيرا در لفظ [ حسبت ] اشعار و اشاره به عدم تحقيق و تيقّن مىباشد . نقد شارح بر مصنف شارح در مقام انتقاد به مصنّف مىگويد : در اينكه مثل اين افعال ( علمت ) و ( حسبت ) از تشبيه خبر دهند نوعى خفاء مىباشد و به نظر ما اظهر آنست كه فعل در ايندو مثال از حال تشبيه از حيث قرب و بعد خبر داده نه از اصل تشبيه .

غرض از تشبيه

شارح گويد : ضمير در [ منه ] به تشبيه راجع بوده و ضمير [ هو ] به غرضى كه به