قوله : و مكرّر : به صيغه اسم فاعل .
قوله : تسمّى واو اعتراضيّه : طبق گفته برخى از ادباء واو اعتراضيه همان واو حاليّه است با اينفرق كه جمله بعد از [ واو ] اگر قيد براى عامل قبلى باشد آن را حاليّه خوانده و در غير اين صورت آن را اعتراضيّه گويند .
قوله : و فى هذا تسلية و تسهيل للامر : تسليت عبارتست از تسكين قلب و آرامش بخشيدن به آن و وجه بودن تسليت و تسهيل امر در اين عبارت آن است كه :
انسان وقتى بداند آنچه حقتعالى مقدّر فرموده به او خواهد رسيد اعم از آنكه در زمان طولانى بوده يا مدت كوتاه باشد اگرچه آن را مطالبه نكند البتّه تسلّى و آرامش خاطرى برايش پيدا مىشود و مشكلات و ناراحتىها آسان مىگردد .
قوله : لانّه انّما يكون بفضلة : ضمير در [ لانّه ] به تتميم راجع است .
قوله : لانّه انّما يقع لدفع ايهام الخ : ضمير در [ لانّه ] به تكميل راجع است .
قوله : لانّه لا يكون الّا فى آخر الكلام : ضمير در [ لانّه ] به ايغال راجع است .
قوله : لكنّه يشمل بعض صور التذّييل : ضمير در [ لكنّه ] باعتراض راجعست
قوله : لانّه كما يشترط فى التذّييل : ضمير در [ لانّه ] به معناى [ شأن ] مىباشد
قوله : انّه يباين التذّييل : ضمير در [ انّه ] به اعتراض راجع است و اين عبارت مقول [ قيل ] مىباشد .
قوله : بناء على انّه لم يشترط فيه : ضمير در [ انّه ] به معناى [ شأن ] بوده و در [ فيه ] به تذييل راجع است .
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 722
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٧٢٢