مصنّف گويد :
و همچنين نكته مذكور مثل تنبيه در قول شاعر :
و اعلم فعلم المرء ينفعه * ان سوف يأتى كلّ ما قدرا
يعنى : بدان ، پس علم مرد به او نفع مىدهد همانا زود باشد كه بيايد آنچه مقدّر شده باشد .
شارح گويد :
جمله [ فعلم المرء ينفعه ] اعتراض است بين [ اعلم ] و مفعولش يعنى :
ان سوف يأتى كلّ ما قدّرا و كلمه [ ان ] مخفّفه از مثقلّه بوده و ضمير شأن اسم آن بوده كه محذوف مىباشد يعنى :
البتّه و حتما مقدورات خواهند آمد اگرچه در آن تأخير مختصرى واقع شود .
و در اينكلام تسليت و آرامش خاطرى است براى انسان و سبب سهل و آسان شدن امر بر او مىباشد .
سپس شارح مىافزايد :
پس اعتراض با تتميم مباين است زيرا تتميم بواسطه فضله در كلام تحقّق مىيابد و فضله حتما داراى اعراب مىباشد چه در لفظ و چه از حيث محلّ درحاليكه اعتراض محلّى از اعراب ندارد .
و نيز با تكميل مباين است زيرا تكميل براى دفع ايهام خلاف مقصود مىباشد و حال آنكه اعتراض چنين نيست .
و همچنين با ايغال نيز مباين است زيرا ايغال فقط در آخر كلام بوده ولى اعتراض جزما و قطعا در وسط كلام مىباشد .
پس از آن مىگويد :