نسائكم حرث لكم ( زنان شما چراهگاههاى شما هستند ) مىباشد و هردو كلام از نظر معنا بهم متّصلند زيرا : نسائكم حرث لكم بيان است براى [ فاتوهنّ من حيث امركم اللّه ] و دو جمله مبيّن و مبيّن از نظر معنا بهم متصل و مرتبط هستند .
سپس مىگويد :
مقصود از [ من حيث امركم الله ] مكان حرث مىباشد چه آنكه غرض اصلى از رفتن نزد همسران طلب نسل و اولاد بوده نه دفع شهوت و غريضه جنسى و نكتهاى كه در اينجمله معترضه مقصود و منظور است ترغيب و تحريص نمودن به آنچه مردم مأمور به آن بوده و اجتناب از آنچه نهى شدهاند مىباشد .
مصنّف گويد :
و جماعتى گفتهاند :
گاهى نكته در آن ( يعنى در اعتراض ) غير از آنچه گفته شد مىباشد .
شارح گويد :
منظور از [ ما ذكر ] سواى دفع ايهام مىباشد لذا مقصود اين است كه گاهى نكته درآوردن جمله متعرضه غير سواى دفع ايهام است يعنى دفع ايهام خلاف مقصود مىباشد .
شرح فارسى :
توضيح
قوله : و هو اكثر من جملة : ضمير [ هو ] به اعتراض راجع است .
قوله : كما انّ الواقع هو بينه : ضمير [ هو ] به اعتراض عود مىكند .
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 725
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٧٢٥