كه شارح ذكر نموده : حاتم الجواد كه تقديرش لا جواد الّا حاتم مىباشد و آن مبتنى بر اين ادعاء است كه جود غير حاتم نسبت بجود وى كالعدم محسوب مىشود .
قوله : انّه الكتاب الكامل : ضمير در [ انّه ] به قرآن عود مىكند .
قوله : يستأهل ان يسمّى كتابا : كلمه [ يستأهل ] يعنى يستحق و ينبغى .
قوله : كانّ ما عداه من الكتب : ضمير در [ ما عداه ] به قرآن راجع بوده و مقصود از [ الكتب ] كتب سماوى مىباشد .
قوله : فى مقابلته : يعنى در مقابل قرآن .
قوله : بل ليس بكتاب : يعنى بر سبيل مبالغه .
قوله : جاز بسبب هذه المبالغة المذكورة الخ : يعنى مبالغه مذكور سبب شده كه توهم مذكور پيش آيد زيرا كثرت مبالغه اين زمينه را فراهم كرده كه توهم جزافگوئى راجع به وصف قرآن فراهم گردد .
قوله : قبل التأمل : يعنى قبل از اينكه سامع در كمالات قرآن تأمّل و دقت نمايد .
قوله : ممّا يرمى به جزافا : كلمه [ يرمى به ] در اينجا يعنى يؤتى به ( آورده شده است ) .
قوله : من غير صدور عن روية و بصيرة : كلمه [ رويّه ] يعنى فكر و تأمل و اين جمله [ من غير الخ ] تفسير است براى [ جزاف ] .
قوله : نفيا لذلك التّوهّم : بگفته برخى از ادباء بنابراين توهم جزاف در اينجا بمنزله توهّم تجوّز در جائنى زيد مىباشد چه آنكه هردو در مساهله با هم مشتركند .
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 474
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٤٧٤