كتب سماويه باعتبار هدايتى كه داشته در درجات كمال با هم مختلف مىباشند نه باعتبار غير هدايت چه آنكه مقصود اصلى از انزال كتب هدايت و ارشاد خلق مىباشد ، بنابراين و زان و حكم [ هدى للمتقين ] و زان و - حكم [ زيد ] دوم در جائنخى زيد زيد مىباشد چه آنكه جمله [ هدى للمتّقين ] ذلك الكتاب را تقرير نموده و علاوه بر آن با هم از نظر معنا متّفق ميباشند همانطورى كه [ زيد ] دوم نسبت به [ زيد ] اول چنين است بخلاف [ لا ريب فيه ] كه از نظر معنا با ذلك الكتاب مخالف مىباشد .
شرح فارسى :
توضيح
قوله : فلكون الثانية مؤكدة للاولى : وجه عدم جواز عطف در اين صورت و تعيّن فصل اين است كه اگر بخواهيم جمله دوم را بوسيله ادات عطف به اول معطوف نمائيم از قبيل شيئ على نفسه مىگردد و آن جايز نيست .
قوله : تأكيدا معنويّا : و آن عبارت است از جائى كه مفهوم دو جمله با هم اختلاف داشته ولى از تقرير معناى يكى معناى ديگرى ثابت گردد و مخفى نباشد كه مقصود از [ تأكيد معنوى ] در اينجا تأكيد معنوى از نظر لغت بوده نه بحسب اصطلاح كه با الفاظ معيّن همچون ( نفس ، عين ، كلّ ، جميع ، عامّه و . . . ) صورت مىگيرد .
قوله : اذا جعلت الم طائفة الخ : مقصود اين است كه جمله [ لا ريب فيه ] را وقتى مىتوان مؤكد براى [ ذلك الكتاب ] آورد كه [ الم ] پارهاى از حروف فرض شود كه در ابتداء سوره واقع شده و اشاره به آن باشند كه كتاب مركب از جنس اين حروف مىباشد ، بنابراين براى آن
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 471
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٤٧١