و گاهى مسنداليه را موصول مىآورند و جهت آن امور ذيلست :
الف : مخاطب به غير از صله بهيچيك از احوال مختصه مسنداليه اطلاعى ندارد مانند قول شما كه مىگوئيد :
الّذى كان معنا امس رجل عالم .
ب : تصريح باسم مسنداليه مستهجن و زشت مىباشد .
ج : غرض زيادى تقرير و ازدياد بيان مىباشد مانند : [ و راودته الّتى هو فى بيتها عن نفسه ] .
شارح گويد :
مقصود از [ بالموصوليّة ] اينست كه مسنداليه را معرف به موصوليّت بياورند به اين معنا كه آن را اسم موصول قرار دهند .
بعد در ذيل [ لعدم علم المخاطب بالاحوال الخ ] مىگويد :
مصنف متعرّض مثالى كه متكلّم يا مخاطب و متكلّم هيچيك به غير از صله بحالات ديگر مسنداليه مطّلع نيستند نگرديد مانند : الذين فى بلاد المشرق لا اعرفهم يا لا نعرفهم .
و جهت عدم تعرّض آنست كه مثل چنين كلامى فائده زيادى ندارد .
و بعد از [ زيادة التّقرير ] مىافزايد :
مقصود تقرير غرضى است كه كلام بمنظورش سوق داده شده و ذكر گرديده است .
بعضى گفتهاند مقصود تقرير مسند و برخى اظهار كردهاند كه مراد تقرير مسنداليه است .
بعد مىگويد :
ضمير در [ راودته ] به يوسف عليه السلام راجعست و كلمه [ مراودة ]
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 359
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٥٩