نسبت به زمان بعد از غايت دارد تا براى غايت مفهوم ثابت گردد يا چنين نبوده و براى آن مفهومى وجود ندارد .
بين مشهور و ديگران اختلاف است :
مرحوم مصنّف به تبعيّت از اكثر محقّقين يعنى مشهور علماء مفهوم را در غايت ثابت دانسته ولى مرحوم سيّد مرتضى و جمعى از علماء اهل سنّت آن را انكار كردهاند .
سيّد عليهالرّحمه فرموده :
غايت مفهوم ندارد يعنى تعليق حكم بر غايت صرفا دلالت بر ثبوت حكم تا فرا رسيدن غايت دارد و نسبت به حكم پس از آن نفيا و اثباتا ساكت است ، ازاينرو براى هريك از اين دو لازم است از قرينه و دليل خارجى استفاده كنيم .
شرح دليل مرحوم مصنّف
مرحوم مصنّف براى اثبات مدّعاى خود اينطور دليل آوردهاند :
در عبارت : صوموا الى اللّيل معنا اينست كه انتها و پايان وجوب روزه فرا رسيدن شب مىباشد يعنى همينكه شب رسيد وجوب نيز تمام مىشود حال اگر بنا باشد پس از شب روزه به وجوبش باقى باشد نبايد شب ديگر پايان و ختم لزوم روزه محسوب گردد و اين معنا با منطوق عبارت كه امر مسلّم و غير قابل انكارى است تنافى دارد .
قوله : مخالفة ما بعدها لما قبلها : ضمير در « بعدها » و « قبلها » به غايت راجع است .
قوله : و خالف فى ذلك السّيّد : مشاراليه « ذلك » دلالت بر مخالفت بعد از غايت با قبل از آن مىباشد .
قوله : يدلّ على ثبوته الى تلك الغاية : ضمير در « ثبوته » به حكم راجع است .