تفصيل
كسانى كه مىگويند امر به شىء مستلزم نهى از ضدّ است يعنى به دلالت التزام برآن دالّ مىباشد براى اثبات مدّعايشان دو دليل اقامه كردهاند :
شرح دليل اوّل
امر به شىء مثل « حرّك » دلالت بر وجوب حركت مىكند و وجوب حركت داراى دو جزء مىباشد :
1 - اتيان حركت .
2 - حرمت نقيض آنكه سكون باشد .
پرواضح است كه لفظ « حرّك » بر وجوب حركت يعنى « كلّ » وقتى دلالت نمود قطعا بر جزء يعنى حرمت نقيض تضمّنا نيز دلالت مىنمايد .
سؤال
به ايشان اشكال شده مدّعاى شما اين بود كه امر به شىء مستلزم نهى از ضدّ است يعنى امر به شىء به دلالت التزامى بر نهى از ضدّ دلالت مىكند درحالىكه در دليل با دلالت تضمّنى آن را اثبات كرديد پس دليل از مدّعا تخلّف دارد .
اعتذار و توجيه
ايشان در مقام جواب و اعتذار از اشكال فوق فرمودهاند :
همانطورىكه لفظ دالّ بر كلّ تضمّنا بر جزء نيز دلالت دارد بايد گفت :
هر كلّى مستلزم جزء نيز بوده قهرا لفظ دالّ بر كلّ مستلزم دلالت بر جزء نيز مىباشد .