كه استحاله آن محرز و ضرورى است .
قوله : انّهما لو كانا ضدّين : ضميرهاى تثنيه به امر به شىء و نهى از ضدّ راجع مىباشند .
قوله : و هما مجتمعان : ضمير « هما » به امر به شىء و نهى از ضدّ عائد است .
قوله : ضرورة انّه يتحقّق فى الحركة الامر بها : ضمير در « انّه » به معناى « شأن » بوده و در « بها » به حركت عود مىكند .
قوله : عن السّكون الّذى هو ضدّها : ضمير « هو » به الّذى و ضمير مجرورى در « ضدّها » به حركت راجع است .
قوله : كلّ واحد منهما مع ضدّ الآخر : ضمير در « منهما » به امر و نهى راجع است .
قوله : لانّ ذلك حكم الخلافين : مشاراليه « ذلك » اجتماع كلّ واحد من ضدّ الآخر مىباشد .
قوله : مع ضدّ النّهى عن ضدّه : ضمير در « ضدّه » به « الشّيء » راجع است .
قوله : و هو الامر بضدّه : ضمير « هو » به « ضدّ النّهى عن ضدّه » راجع بوده و ضمير مجرورى در « بضدّه » به « الشّيء » راجع است .
قوله : لكن ذلك محال : مشاراليه « ذلك » اجتماع امر به شىء با ضدّ نهى از ضدّ شىء مىباشد .
قوله : امّا لانّهما نقيضان : ضمير در « لانّهما » به امر به شىء و ضدّ نهى از ضدّ شىء راجع است .
قوله : اذ يعدّ افعل هذا : مثل حرّك .
قوله : و افعل ضدّه : يعنى اسكن .
قوله : كما يعد فعله : مثل حرك .
تفصيل الفصول في شرح معالم الأصول (فارسى) — صفحة 386
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٨٦