ترجمه :
استدلال قائلين به عين بودن امر به شىء با نهى از ضدّ
كسانى كه معتقدند امر به شىء عين نهى از ضدّ است اينطور استدلال كردهاند :
اگر امر مزبور عين نهى از ضدّ نباشد يا مثل او بوده و يا ضدّ و يا خلاف آن مىباشد درحالىكه لازم به تمام اقسامش باطل است .
بيان ملازمه
هر دو شيئى كه با يكديگر تغاير دارند يا در صفات نفسيّه و ذاتى باهم متساوى بوده يا اينطور نمىباشند .
مقصود از صفات نفسيّه اوصافى است كه ذات در اتّصاف به آنها نيازى به تعقّل و تصوّر زائدى ندارد همچون وصف انسانيّت براى انسان و در مقابل آن اوصاف معنويّه واقع شده كه در اتّصاف ذات به آنها محتاج به تصوّر و تعقّل زائدى هستيم نظير حدوث و تحيّز براى انسان .
حال اگر دو شىء متغاير در صفات ذاتى و نفسيّه باهم متساوى بودند به آن دو « مثلان » گويند نظير دو جسم سياه و يا سفيد .
و اگر اينطور نبودند يا ذاتا و نفسا با يكديگر تنافى داشته يعنى اجتماعشان ذاتا در يك محلّ ممتنع مىباشد يا اينطور نيست ، پس اگر تنافى ذاتى باهم داشته باشند به آن دو « ضدّان » گويند مانند سياهى و سفيدى .
و اگر اينطور نبودند آنها را « خلافان » خوانند همچون سياهى و شيرينى .
تفصيل
قبل از ورود در تفصيل استدلال اين قائلين مقدّمه كوتاهى ذكر