تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — صفحة 665

مساهمون:

ص٦٦٥
اشتغال با شرح و توضيحى كه گذشت توجيه نمود ، مرحوم مصنّف مىفرماين : اگر اين توجيه در مسئله مورد بحث صحيح و تمام باشد مىبايد در موردى كه فرزند نمازهاى والدين را كه مقدار آنها معلوم نيست و بايد قضاء كند جارى بوده و بدين ترتيب وى را مكلّف بدانيم به خواندن مقدارى از نماز كه يقين به برائت پيدا كند در نتيجه اگر نمازهاى ايشان مردّد بين اقل و اكثر باشد لازم است اكثر را اتيان نمايد در حالى كه مشهور به آن ملتزم نيستند يعنى اتيان اقل را واجب و در اكثر برائت جارى مىنمايند . بلى در موردى كه ذيلا نقل مىشود البتّه ايشان به احتياط و قاعده اشتغال ملتزم بوده ولى اينمورد با مسأله‌اى كه بعنوان نقض ذكر كرديم فرق دارد ، مسئله مزبور اينستكه : شخصى مقدارى نماز از او فوت شده و دقيقا نمىداند چه اندازه است ولى مىداند اگر فلان مقدار بخواند مثلا صد شبانه‌روز البتّه يقين يا ظنّ به برائت پيدا مىكند و پيش از خواندن از دنيا برود بر ولىّ او لازم است احتياط نموده همان صد شبانه‌روز را قضاء كند نه كمتر از آن را زيرا همين مقدار ظاهرا بر ميّت در زمان حياتش واجب بوده و با اين دين از دنيا رفته لاجرم بر ولىّ واجب است به آن اقدام كرده و مبلغ مزبور را قضاء نمايد . و حاصل كلام آنكه با اين سه اشكال به خوبى معلوم مىشود كه توجيه سابق الذكر ضعيف و غير قابل اعتماد مىباشد .

توجيه ديگر و اضعف بودن آن از توجيه سابق الذكر

برخى از اصوليّون براى حكم مشهور به احتياط در مسئله مورد بحث توجيه ديگرى كرده و فرموده‌اند ممكنست حكم مشهور مستند به نصّى باشد كه در باب قضاء نوافل وارد شده در اين نصّ امام عليه السّلام درباره كسى كه نوافل بسيارى از وى فوت شده بحدّى كه نه اجمالا و نه تفصيلا به مقدار آنها علم ندارد فرمودند : وى اگر مىخواهد علم پيدا كند كه تمام نوافل فوت‌شده را قضاء نموده مىبايد
تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — صفحة 665 | سيد محمد جواد ذهنى تهرانى