بلى پس از وصول بيان از جهت شرع و بلسان رسول ظاهرى چنانچه در احكام شرعيّه اينطور بوده و يا از جهت عقل و بلسان رسول باطنى همچون مستقلّات عقليّه اگر مخالفتى از ايشان سر بزند معذور نبوده و استحقاق عقاب را دارند .
و اين معنا از برخى كلمات اهل تفسير همچون مرحوم امين الاسلام طبرسى در مجمع البيان نيز استفاده مىشود ، وى در ذيل اين آيه مىفرمايد :
معناى آيه آنست كه : ما هرگز قومى را عذاب نكرده و ايشان را ريشهكن ننمودهايم مگر پس از جعل عذر براى ايشان و انذار نمودنشان با بلغ وجوه كه ارسال رسول بسوى آنها باشد .
بنابراين آيه نسبت به سمعيّات و عقليّات تعميم داشته و به ناچار بايد در لفظ رسول تصرّف كرده و آن را اعمّ از رسول ظاهرى و باطنى قرار دهيم .
مقاله مرحوم محقّق يزدى
مرحوم سيد محمّد باقر يزدى عطّر اللّه مرقده در ذيل اين عبارت مىفرمايد :
چون مورد برائت عدم بيان عقلى و نقلى است نه خصوص نقلى لاجرم احتياج افتاد كه در ظاهر آيه تصرّف شود و اين امر به يكى از وجوه چهارگانه ذيل صورت مىگيرد :
اوّل : بگوئيم مراد از رسول اعمّ است از رسول ظاهرى و باطنى چه آنكه عقل رسول باطنى است همانطورىكه رسول عقل ظاهرى مىباشد و لذا در محلّ خود مقرّر است كه حكم اين دو باهم تطابق دارد .
دوّم : بيانى است كه مرحوم استاد ( مصنّف ) به آن اشاره فرمودهاند و آن اينست كه :
لفظ با اينكه محمول بر ظاهرش بوده ولى معذلك مقصود از آن اعمّ از ظاهر مىباشد و نكته آن همان است كه مصنّف ( ره ) خود به آن اشاره فرموده است .
مؤلّف گويد :
نكته مشار اليها عبارتست از اينكه منع لطف موجب قبح عقاب مىباشد كه مصنّف در ذيل عبارات مذكور اشارتا آن را فرمودهاند .