و بهر تقدير مقصود ما از طرح اين بحث در اينجا بيان اثبات حجّيت خبر واحد از باب ظنّ خاصّ اجمالا در مقابل سلب كلّى است نه اينكه هر خبر واحدى را بخواهيم حجّت قرار دهيم ازاينرو ابتداء آنچه ممكنست قائلين بمنع و منكرين حجّيت خبر واحد به آن استدلال كنند در اينجا آورده و سپس بدنبال آن ادلّه جواز عمل و استدلال قائلين به حجّيت را ذكر خواهيم نمود .
شرح مقصود قوله : انّها مع عدم قطعيّة صدورها : ضمير مؤنث به اخبار مدوّنه در كتب معروفه راجع است .
قوله : و ربّما نسب الى المفيد : ضمير نائب فاعلى در « نسب » به منع راجع است .
قوله : حيث حكى عنه فى المعارج : ضمير فاعلى در « حكى » به محقّق حلّى صاحب كتاب معارج و ضمير مجرورى در « عنه » به مفيد عود مىكند .
قوله : انّه قال : ضمير در « انّه » و « قال » به مفيد عود مىنمايد .
قوله : يقترن اليه دليل يفضى الخ : ضمير در « اليه » به « الّذى » راجع بوده و مقصود از « دليل » قرينهاى است كه موجب حصول علم شود .
قوله : و ربّما يكون ذلك اجماعا : مشار اليه « ذلك » دليل موجب حصول علم است .
قوله : و ربّما ينسب الى الشّيخ : ضمير نائب فاعلى در « ينسب » به منع راجع است .
قوله : بل فى الوافية انّه لم يجد الخ : يعنى بلكه صاحب وافيه در اين كتاب آورده كه وى قول به حجّيت را صريحا از علماء قبل از علّامه ( ره ) نيافته است پس بنابراين ضمير در « انّه » و « لم يجد » به صاحب وافيه عود مىكند .
قوله : و هو عجيب : ضمير « هو » به كلام صاحب وافيه عود مىكند .
قوله : انّ المعتبر منها : ضمير در « منها » به اخبار مدوّنه در كتب معروفه عود مىكند .
قوله : و تبعهم بعض المعاصرين : ضمير جمع در « تبعهم » به بعض الاخباريين
تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — صفحة 561
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٥٦١