قوله : فانّى وجدتها مجمعة الخ : ضمير در « وجدتها » به فرقه راجع است .
قوله : و دوّنوها فى اصولهم : مقصود از « اصولهم » كتب احاديث و اخبار است .
قوله : لا يتناكرون ذلك : مشار اليه « ذلك » عمل باخبار مدوّنه مىباشد .
قوله : لا يعرفونه : ضمير مفعولى به « شىء » راجع بوده و مقصود از « لا يعرفونه » عدم اطلاع از مدرك و مأخذ آن شىء مىباشد .
قوله : سألوه من اين قلت هذا : ضمير فاعلى در « سألوه » به فرقه و ضمير مفعولى آن به مفتى راجع بوده و مشار اليه « هذا » فتواى مزبور مىباشد .
قوله : فاذا احالهم على كتاب معروف : ضمير فاعلى در « احالهم » به مفتى و ضمير مفعولى آن به سائلين راجع است .
قوله : او اصل مشهور : در فرق بين اصل و كتاب فرمودهاند :
اصل مجرّد كلام معصوم عليه السّلام بوده ولى كتاب بر كلام مصنّف آن نيز مشتمل است چنانچه نوادر اصطلاحا به مجموعهاى اطلاق شود كه در آن احاديث غير منضبط و اخبارى كه به لحاظ قلّتش بابى در كتب حديث براى آن ترتيب ندادهاند جمع شده باشد .
قوله : و كان رواية ثقة : ضمير مجرورى در « راويه » به اصل راجع است .
قوله : لا ينكر حديثه : كلمه « لا ينكر » به صيغه مجهول بوده و « حديثه » نائب فاعلش مىباشد و ضمير مجرورى در « حديثه » به راوى عود مىكند .
قوله : سكتوا و سلّموا : ضميرهاى فاعلى به « سائلين » راجع مىباشند .
قوله : و قبلوا قوله : يعنى قول مفتى را .
قوله : هذه عادتهم و سجيّتهم : مشار اليه « هذه » اجماع عملى اصحاب بر حجّيت خبر واحد مىباشد .
قوله : من بعده من الائمّة عليهم السّلام : ضمير در « بعده » به نبى صلّى اللّه عليه و آله و سلّم راجع بوده و كلمه « من الائمّة » بيان است از « من موصوله » در « من بعده » .
قوله : لانّ اجماعهم فيه معصوم : يعنى اجماع شيعه و ضمير در « فيه » به « اجماعهم » راجع است .
قوله : لا يجوز عليه الغلط و السّهو : كلمه « لا يجوز » يعنى لا يمكن و ضمير در
تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — صفحة 789
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٧٨٩