نكته در كلام شيخ ( ره )
نكتهاى كه در اين كلام هست اينكه ايشان با اين عبارت مىخواهند بفرمايند كه استدلال به آيه شريفه نفر براى اثبات حجّيت خبر واحد در كمال ضعف و سستى است زيرا استدلال و تمسّك بحديث براى اين مقصود سست و ضعيف است و وقتى حديث با اين سستى كه در دلالتش براى حجّيت خبر واحد مىباشد قوىتر از آيه نفر باشد معلوم مىشود كه دلالت آيه پس در كمال ضعف و سستى است .
امّا وجه ضعف دلالت حديث انشاءالله در باب تمسّك باخبار جهت حجّيت خبر واحد خواهد آمد .
استدراك و جواب از آن مرحوم مصنّف پس از طرح ايراد سوّم و توضيح آن در مقام استدراك و رجوع از اشكال مىفرماين :
ولى از ظاهر روايتى كه قبلا از كتاب علل فضل بن شاذان نقل نموديم اينطور ظاهر مىشود كه ايراد و اشكال سوّم ما باستدلال مزبور وارد نيست .
ولى جواب اينست كه بگوئيم :
حديث ياد شده خود از اخبار آحاد است ازاينرو در صرف آيه از ظاهرش و توجيه تمسّك به آن جهت حجّيت خبر واحد نافع نمىباشد .
از اين گذشته ممكن است بگوئيم :
اساسا دلالت اين روايت بر مدّعا ممنوع است و به آن نمىتوان تمسّك به آيه جهت حجّيت خبر واحد را توجيه نمود زيرا غالبا كسانى كه به زيارت حجّ و طواف بيت اللّه الحرام مىروند از تمام نواحى و نقاط حركت مىنمايند بهطورىكه جميعا وقتى حديث و نقلى را از امام معصوم عليه السّلام بازگو نمودند براى مستمعين قطع به حكم اللّه واقعى حاصل مىشود و پرواضح است در چنين موردى حذر بر ايشان لازم و واجب است زيرا عمل برطبق قطع و مقتضاى يقين امرى است مسلّم و كسى در آن خلاف ننموده ، پس روايت مزبور را بر همين معنا كه امرى است غالب الوقوع بايد تنزيل نمود و با اين ترتيب دليلى در آيه بر حجّيت خبر واحد ظنّى وجود ندارد .