دهد و بنقل ديگران اعتناء نكند .
و امورى كه موجب ترجيح مىشود عبارتند از :
حال ناقل و زمان نقل و وجود معاضد و قلّت و كثرت نقل و امور ديگر .
و پس از تحصيل نقل راجح اگر به درجه حجّيّت رسيده باشد حكم كند كه آن دليل واحد ظنّى است اگرچه نقلها باهم متوافق ولى ناقلين متعدّد باشند .
شرح مقصود
قوله : و انّه ان تفرّد بشيء : ضمير در « تفرّد » به متتبّع راجع بوده و جمله « انّه ان تفرّد الخ » تفسير « الامر بالعكس » مىباشد .
قوله : فعليه ان يستفرغ : ضمير در « فعليه » به متتبّع راجع است .
قوله : سواء تأخّر عن النّاقل : ضمير در « تأخّر » به متتبّع عود مىكند .
قوله : ادّى فكره الى الموافقة له : ضمير مجرورى در « فكره » به متتبّع و در « له » به ناقل اجماع عود مىكند .
قوله : فليس الاجماع الّا كاحدها : يعنى كاحد الادلّة .
قوله : الى ما لم يصل هو اليه : ضمير « هو » به متتبّع و در « اليه » به ماء موصوله عود مىكند .
قوله : فيعتمد عليه فى هذا خاصّة : ضمير در « يعتمد » به متتبّع و در « عليه » به « ما لم يصل » عود مىكند .
قوله : بحسب ما استظهر من حاله و نقله و زمانه : ضمير در « حاله » و « نقله » بناقل و در « زمانه » به نقل عود مىكند .
قوله : و يصلح كلامه : ضمير در « كلامه » به متتبّع راجع است .
قوله : فيما عداه : ضمير در « عداه » به ما وصل اليه المتتبّع عود مىكند .
قوله : لكشفه : يعنى لكشف الموافقة .
قوله : و تقويته للنّظر : ضمير در « تقويته » به كشف راجع است .
قوله : و عرف الموافق و المخالف : ضمير در « عرف » به متتبّع راجع بوده و مقصود از موافق و مخالف كسانى هستند كه با متتبّع از نظر رأى موافق يا مخالفند .
قوله : ان وجه : ضمير به مخالف راجع است .
تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — صفحة 504
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٥٠٤