خبر واحد ثقه در نقل فتاواى علماء قابل اعتماد و استناد است مخصوصا اگر ناقل از افاضل اعلام و اجلّه كرام باشد چنانچه غالب ناقلين و اكثر نقله فتاوى همينطور مىباشند .
بلكه مىتوان گفت :
خبر واحد در اين مقام بمراتب اولى بقبول است از خبر واحد در نقل نفس احكام و مسائل شرعىّ .
و به عبارت ديگر :
مسلّما خبر واحد در نقل احكام و مسائل حجّت است چه آنكه ادلّه مسلّمه و قطعيهاى برآن دلالت دارد و وقتى وضع در اين قسم از خبر واحد بدين منوال باشد خبر واحدى كه متعلّقش آراء و اقوال علماء باشد بطريق اولى بايد مورد اعتماد و استناد قرار گيرد و ازاينرو حضرات مسامحاتى در اين مقام مرتكب شده كه در باب نقل مسائل و احكام به آن قائل نشدهاند .
شرح مقصود
قوله : و ذلك لانّه ليس الّا كنقل الخ : مشار اليه « ذلك » جواز تعويل مىباشد و ضمير در « لانّه » به نقل سبب راجع است .
قوله : و عباراتهم الدالّة عليها : كلمه « الدالّة » صفت است براى « عباراتهم » و ضمير در « عليها » به فتاوى و اقوال راجع است .
قوله : و رواية ما عدا قول المعصوم : مقصود نقل غير كلام امام عليه السّلام است چنانچه خود ايشان آن را بعدا به وسيله عبارت « من ساير ما تضمنه الاخبار » تفسير نموده است .
قوله : و نحوه : ضمير مجرورى به قول المعصوم راجع است .
قوله : كالأسئلة الّتى تعرف منها اجوبته : مرحوم مولانا براى آن مثالى به اين شرح نقل نموده و فرموده :
مثل ما روى :
انّه سئل عنه عليه السّلام عن بيع الرّطب بالتّمر ؟
فقال عليه السّلام : أ ينقص اذا جفّ ؟
تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — صفحة 493
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٤٩٣