فقالوا : نعم : فقال : فلا اذن .
قوله : و كنقل الشّهرة الخ : معطوف است بر « فتاوى العلماء » .
قوله : و قد جرت طريقة السّلف و الخلف : محقّق تسترى بر حجّيّت خبر عادل بسه دليل تمسّك فرموده :
الف : سيره قطعيّه از جميع فرق و طوائف .
ب : ادلّه حجّيّت خبر عادل بطور مطلق كه اطلاقش دلالت بر حجّيّت نقل اجماع نيز دارد .
ج : دليل انسداد كه بر حجّيّت مطلق ظنّ در مواردى كه باب علم منسدّ است دلالت دارد .
قوله : مع انّ هذا الوهم فاسد من اصله : وجه فساد اين وهم آنست كه مبناى آن فاسد مىباشد زيرا طبق فرموده صاحب اوثق ( ره ) مبناى اين وهم يا اصالة حرمة العمل بالظّنّ بوده يا استبعاد اثبات مسائل اصولى كه مبانى و اساس فروع هستند به مثل خبر واحد .
اگر مبنا اوّلى باشد وجه فسادش آنست كه :
خصوص مسائل فرعى از تحت اين اصل خارج نشدهاند تا عمل بخبر واحد را كه دليل ظنّى است اختصاص به آن دهيم بلكه به ملاحظه عمومى كه در ادلّه حجّيّت خبر واحد است بايد بگوئيم علاوه بر فروع فقهيّه اصول نيز مشمول اين اطلاقات قرار گرفته و بدين ترتيب مانعى از عمل بخبر واحد در اصول نيز وجود ندارد .
و اگر مبنا دوّمى باشد وجه فسادش آنست كه مجرّد استبعاد مانع و دليل بر عدم جواز نمىتواند باشد .
قوله : و لا من الامور المتجدّدة الّتى لم يعهد الخ : مرحوم تسترى پس از آنكه به سيره تمسّك فرمود و بدينوسيله نقل اجماع را حجّت نمود و از طرفى در سيره لازمست كه منتهى به زمان نبىّ اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم يا يكى از ائمّه عليهم السّلام شود تا بدينوسيله تقرير معصوم عليه السّلام احراز شده و حجّيّت امر مورد نظر ثابت گردد لاجرم براى تطبيق اين امر در مورد بحث مىفرماين :
مسائلى كه ذكر شد از امور متجدّدهاى كه منتهى به زمان معصوم نباشد نيست .
تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — صفحة 494
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٤٩٤