تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — صفحة 257

مساهمون:

ص٢٥٧
نِساؤُكُمْ حَرْثٌ لَكُمْ فَأْتُوا حَرْثَكُمْ أَنَّى شِئْتُمْ .
( زنان شما كشت‌زار براى شما بوده پس به كشتزار خود هروقت كه بخواهيد مىتوانيد داخل شويد ) . مقتضى است استمتاع از زوجه در هر زمانى مشروع و جايز باشد منتهى ايّامى كه از زوجه خون حيض خارج مىشود يقينا از اين عموم خارج است ولى پس از انقطاع آن و قبل از غسل مىبايد بعموم آيه عمل نمود . البتّه اين حكم مبنى بر آنست كه مورد بحث از مواردى باشد كه بعموم عام بايد تمسّك جست نه استصحاب حكم مخصّص چنانچه حكمى كه ابتداء گفته شد مبنى بر آنست كه مقام از موارد تمسّك باستصحاب حكم مخصّص باشد نه عموم عام . شرح مقصود حاصل فرموده مصنّف در اين تنبيه آنست كه : اگر در قرائت آيه‌اى بين حضرات قرّاء اختلاف بود به‌طورىكه مفاد و معناى هريك باهم متفاوت باشد همچون اختلافى كه در « يطهرن » است كه برخى آن را با تشديد به معناى غسل نمودن و بعضى ديگر با تخفيف به معناى پاك شدن از حيض قرائت نموده‌اند . براى تحصيل حكم و احراز تكليف بايد مسئله را اين‌طور طرح نمود : قرائات هفت‌گانه يا تمامش متواتر است و يا صرفا بعضى از آنها اين‌طور مىباشد اگر تمام قرائات را همچون مشهور متواتر دانستيم تعارض دو قرائت مزبور در آيه از نظر حكم و قاعده همچون دو دليل متعارض مىشود يعنى اگر فرضا دو آيه در قرآن مىبود كه يكى
« يَطْهُرْنَ »
با تخفيف و ديگرى
« يَطْهُرْنَ »
با تشديد بهر قاعده‌اى كه آنجا متوسّل مىشديم اينجا نيز بايد همان را به كار ببريم . و چون قاعده مسلّمه در آنجا اينست كه اگر يكى ظاهر و ديگرى نصّ يا اظهر باشد لازم است ظاهر را بر نصّ يا اظهر حمل نموده و بدين ترتيب بين آنها جمع كنيم و در صورتى كه هر دو باهم متعارض باشند توقّف نموده و برطبق هيچيك حكم نكنيم در اينجا نيز بايد نگاه نموده و بسنجيم كه كداميك از دو قرائت ظاهر و ديگرى نصّ يا اظهر است و پس از احراز بين آنها به‌نحوىكه گفته شد جمع نمائيم و