چگونه مىتوان حكم بظهور اخبار مذكور در نهى مزبور نمود و حال آنكه اگر اين اخبار بر منع از عمل بظواهر به اين نحوى كه گفتيم دلالت نمايد بايد از عمل باحاديث اهل بيت عصمت عليهم السّلام نيز نهى نمايد چه آنكه بين احاديث و قرآن از اين حيث فرقى نيست .
و شاهد بر اين مدّعا روايتى است كه در ذيل نقل مىشود :
در روايت « سليم بن قيس هلالى » از امير المؤمنين عليه السّلام آمده است :
كه امر حضرت نبوىّ صلّى اللّه عليه و آله و سلّم همچون قرآن بوده كه برخى از آن ناسخ و بعضى منسوخ است پارهاى از آن خاصّ و دستهاى عامّ است ، در بين آنها محكم و متشابه يافت مىشود .
و چهبسا از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم كلامى وارد شده كه از نظر معنا داراى دو وجه و احتمال است و كلامى خاصّ و كلامى عامّ همچون قرآن شريف از حضرتش صلّى اللّه عليه و آله و سلّم وارد شده .
و در روايت سلم بن مسلم چنين آمده :
بهدرستى كه حديث نسخ مىشود همانطورىكه قرآن نسخ مىگردد .
شرح مقصود
خلاصه فرموده مصنّف ( ره ) در اين عبارات آنست كه :
وقتى بانصاف رجوع نمائيم در كمال وضوح و آشكار ملاحظه مىشود كه هيچيك از اخبارى كه نقل شد عمل به ظاهر قرآن پس از فحص و تأمّل در ساير ادلّه و نيافتن دليلى بر خلاف آن مخصوصا روايات صادره از ائمّه عليهم السّلام را نهى و طرد نمىكند چه آنكه به ملاحظه مماثلت و تشابهى كه بين اخبار و قرآن است اگر اين اخبار عمل بظواهر قرآنى را نهى كند لازمهاش آنست كه عمل بظواهر احاديث و روايات را نيز بايد زجر و نهى نمايد درحالىكه چنين نمىباشد .
و شاهد ما بر اينكه اخبار همچون آيات قرآنى است دو روايت است كه نقل شد ، يكى روايت سليم بن قيس هلالى و ديگرى روايت سلم بن مسلم .
قوله : من العمل على هذا الوجه : مقصود از « هذا الوجه » عمل به ظاهر پس از فحص از ادلّه ديگر مىباشد .
تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — صفحة 203
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٠٣