كسى كه برأى خويش قرآن را تفسير كند پس بصواب رفتنش همانا اشتباه و بخطاء افتادن است .
و از مولانا حضرت رضا عليه السّلام از آباء گرامش از حضرت مولانا امير مؤمنان عليه السّلام : فرمود : كه پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمودند :
خداوند عزّ و جلّ در حديث قدسى مىفرمايد :
كسى كه كلام من را به رأى خود تفسير كند به من ايمان نياورده و شخصى كه من را به مخلوقاتم تشبيه نمايد من را نشناخته و آنكس كه در دين من قياس را به كار برد بر آئين من نمىباشد .
و از تفسير عيّاشى ، از مولانا حضرت ابى عبد اللّه عليه السّلام است كه حضرتش فرمودند :
كسى كه بين دو نفر بفكر و رأى خويش حكم كند كفر ورزيده ، و آنكس كه يك آيه از كتاب خدا را به سليقه و رأى خود تفسير نمايد كافر شده است .
و از كتاب مجمع البيان است كه :
در اخبار صحيحه از وجود نازنين حضرت ختمى مرتبت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و حضرات ائمّه طاهرين كه نوّاب حضرتش مىباشند چنين وارد شده :
تفسير قرآن جايز نيست مگر به واسطه اثر صحيح و نصّ واضح و صريح .
و نيز فرموده حضرتش عليه السّلام :
هيچ امرى از عقول مردان دور تر از تفسير قرآن نمىباشد ، زيرا چهبسا آيهاى از آيات ابتدائش درباره مطلبى و پايانش مربوط بمطلب ديگرى است ، قرآن كلامى است كه تمام كلماتش به يكديگر متّصل بوده و به وجوه و انحاء مختلفى منصرف و برمىگردد .
شرح مقصود
قوله : فى الحديث القدسى : اصطلاحا حديث قدسى بكلامى گفته مىشود كه پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم از خداوند متعال خبر دهد به اين نحو كه مفاد و مضمون آن بر قلب مبارك پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم القاء شده و حضرتش با لفظ خود آن را بازگو مىفرماين و ازاينرو در الفاظ اين حديث اعجاز وجود ندارد .
تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — صفحة 185
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٨٥