تعلّق داشته و تنها آنها هستند كه بظواهر عمل كرده و براى دفع احتمال مزبور باصل ياد شده چنگ مىزنند و امّا غير مقصودين همواره وجود ظواهر و خطابات براى ايشان به منزله نبودن مىباشد .
پس در نتيجه بايد گفت نزاع مخالفين در اين دو مخالفت صغروى است نه كبروى به اين معنا كه ايشان نيز همچون ديگران قبول دارند كه از نظر شارع مقدّس مانند اهل محاوره حكم آنست كه بايد مرادات و مقاصد را به وسيله ظواهر و خطابات به ديگران تفهيم نمود و مخاطبين نيز مىتوانند جهت استفاده مطلب به نفس ظواهر و آنچه از آنها استفاده مىشود تمسّك كنند و احتمالات ناشى از وجود قرينه بر خلاف ظاهر را با اصول عدميه دفع و رفع كنند امّا نسبت بظواهر قرآن يا ظواهر خطابات نسبت به غير مخاطبين چون معتقدند اساسا در اين دو مورد ظاهرى وجود ندارد كه حكم مزبور در آن جارى شود لاجرم به مخالفت برخاسته و به گمان اينكه اين دو مورد از مصاديق محل بحث نبوده از حكم ياد شده آنها را خارج دانستهاند .
قوله : استفادة المطلب منه مستقلّا : ضمير در « منه » به « خطاب قرآنى » راجع است .
قوله : على ما يستفيده من الخطاب : ضمير فاعلى در « يستفيده » به « غير من قصد » راجع بود و ضمير مفعولى آن به ماء موصوله راجع است .
قوله : من خطاباته المقصود بها التّفهيم : ضمير در « بها » به خطابات راجع است .
متن : امّا الكلام فى الخلاف الاوّل :
فتفصيله : انّه ذهب جماعة من الاخباريّين الى المنع عن العمل بظواهر الكتاب من دون ما يرد التّفسير و كشف المراد عن الحجج المعصومين صلوات اللّه عليهم .
و اقوى ما يتمسّك لهم على ذلك وجهان :
احدهما
الاخبار المتواترة المدّعى ظهورها فى المنع عن ذلك مثل النّبويّ صلّى اللّه عليه و آله و سلّم من فسّر القرآن برأيه فليتبوّأ مقعده من النّار .
و فى رواية اخرى :
من قال فى القرآن به غير علم فليتبوّأ .
تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — صفحة 177
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٧٧