مورد استعمال اين اماره در جائى است كه متكلّم لفظ مطلقى را كه از بين افرادش خصوص بعضى شاخص و بارز بوده بهطورىكه نوعا و غالبا مطلق را در آن استعمال مىكنند القاء نمايد و مخاطب نداند از آن فرد بارز اراده شده يا معناى وسيعش قصد شده در اينجا غلبه استعمالى مطلق در فرد مزبور موجب اين مىشود كه مخاطب ظنّ داشته باشد كه همان اراده گرديده .
البته : اين اماره در صورتى اماره ظنّى محسوب مىشود كه بحدّ وضع نرسيده باشد چه آنكه در اين فرض ديگر چون احتمال خلاف در بين نيست از اماره ظنّى خارج و در زمره آنها به حساب نمىآيد .
ه : قرائن مقاميّهاى كه اهل لسان به آن اعتماد مىكنند نظير امرى كه بدنبال توهّم خطر يا وجود قطعى آن در آيد .
و چنانچه از عنوان آن پيدا است مورد استعمال اين اماره در جائى است كه ابتداء نسبت بموضوع و امرى نهى شده و پس از آن به آن امر گرديده كه در اينجا امر مزبور را بر اباحه حمل مىكنند .
مثلا اگر طبيبى به شخص بلغمى گفت نبايد مطعومات مرطوبه تناول كنى امّا پس از ازاله بلغم آنها را بخور .
كه در اينجا لفظ « بخور » كه امر است معنايش اينست كه پس از زوال بلغم منع سابق بر طرف شده و ديگر تناول مرطوبات ايرادى ندارد نه اينكه لازم و واجب باشد كه از آنها تناول شود .
خلاصه
خلاصه كلام آنكه اين قسم از امارات اعتبارشان بدرجهاى است كه هرگاه اهل لسان خلاف مقتضاى آنها را اراده كنند بايد بر مقصود خود قرينهاى نصب كنند چه آنكه در غير اين صورت با تقبيح و ملامت مواجه مىشوند .
قوله : و هى امور : ضمير « هى » به امور غير علميّه راجع است .
قوله : القسم الاوّل ما يعمل لتشخيص مراد المتكلّم : مقصود امارات و علائمى است كه براى تشخيص مراد متكلّم به مقتضاى ظاهر لفظ به كار گرفته مىشوند نه اينكه به واسطه آنها مراد واقعى او را معيّن نمايند .