ترجمه : مرحوم مصنّف مىفرماين :
پس از دانستن مطالب مذكور لازم است برگرديم به بيان حكم مخالفت علم اجمالى .
مقاله مرحوم مصنّف در مخالفت با حكم معلوم بالاجمال
مىفرماين : مخالفت حكم معلوم بالاجمال به دو وجه تصوير مىشود :
1 - مخالفت التزامى
مقصود از مخالفت التزامى آنست كه با حكم معلوم بالاجمال صرفا از نظر التزام به آن مخالفت حاصل شود نظير ملتزم شدن بمباح بودن تماس با زنى كه مردّد است بين اينكه تماس با او حرام بوده يا واجب باشد مشروط به اينكه زمان وجوب و حرمت واحد باشد .
و نيز مانند ملتزم شدن به اباحه موضوع كلّى كه امرش مردّد بين وجوب و تحريم بوده مشروط به اينكه هيچيك از اين دو حكم تعبّدى نباشد ( مقصود از حكم تعبّدى آنست كه در امتثالش قصد امتثال و قربت شرط باشد ) .
چه آنكه مخالفت در دو مثال مذكور از حيث عمل نبوده و صرفا بحسب التزام است زيرا مكلّف در حال عدم التزام به دو حكم مردّد در مقام عمل خالى از فعل كه با وجوب موافق بوده يا از ترك كه با حرمت مطابق است نمىباشد ازاينرو از ناحيه عدم التزام قطع به مخالفت عمليّه پيدا نكرده و همانطورىكه گفتيم مخالفتش صرفا از حيث التزام مىباشد كه به اباحه آن ملتزم شده .
شرح مقصود
قوله : مع اتّحاد زمانى الوجوب و الحرمة : يعنى در زمان معيّنى همچون روز جمعه احتمال مىدهد كه تماسّ با همسرش واجب بوده چون محتمل است قسم بر فعل آن خورده باشد كما اينكه احتمال مىدهد حرام باشد نظر به اينكه شايد قسم بر ترك آن خورده باشد .