شرح مقصود
قوله : وجب اتّباعه و حرمت مخالفته : ضمير در « اتّباعه » و « مخالفته » به « العلم التّفصيلى » عائد است .
قوله : من غير تقييد بحصوله : ضمير در « بحصوله » به علم تفصيلى عود مىكند .
قوله : او بين ترك ركن و فعل مبطل : كلمه « فعل مبطل » معطوف است به « ترك ركن » و اين متعاطفين معطوف هستند به « الحدث و الاستدبار » بنابراين شقّ اوّل مثال قبلى كه « بالحدث » باشد در اينجا نيز عدل و شقّ اوّل قرار گرفته و تقدير عبارت چنين مىشود :
و لا فرق بين من علم تفصيلا ببطلان صلاته بالحدث او بواحد مردّد بين ترك ركن و فعل مبطل .
و همين تقدير در مثال بعدى نيز جارى است .
قوله : بناء على اعتبار وجود شرائط الامام الخ : ولى اگر چنين شرطى را ملتزم نشده و معتبر ندانيم علم تفصيلى بفساد نمازش حاصل نمىشود چه آنكه براى امام يقين به حصول شرائط نمازش بوده اگرچه يقينش جهل مركّب باشد ولى بهر صورت نمازش بحسب ظاهر صحيح است و همين مقدار در جواز اقتداء مأموم بوى كافى مىباشد .
قوله : بين هذا العلم التّفصيلى : يعنى علم تفصيلى كه از علم اجمالى متولّد شده است .
قوله : موارد يوهم خلاف ذلك : يعنى اينكه گفتيم مخالفت علم تفصيلى متولّد از علم اجمالى جايز نيست در برخى از موارد خلافش ديده شده و چنين توهّم مىشود كه مخالفتش جايز باشد .
متن : منها ما حكم به بعض فيما اذا اختلفت الامّة على قولين و لم يكن مع احدهما دليل ، من انّه يطرح القولان و يرجع الى مقتضى الاصل .
تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — صفحة 250
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٥٠