فرد اراده شده .
خلاصه كلام
و خلاصه كلام آنكه امر دائر نيست بين اينكه جمله شرطيّه را در حدوث جزاء ظاهر دانسته و بين آنكه به ظهور اطلاقش عمل نمائيم چه آنكه ضرورى و بديهى است ظهور اطلاق معلّق است بر عدم بيان و نفس ظهور جمله شرطيّه در تعدّد فرد براى مبيّن بودن مراد صلاحيّت داشته و بدين ترتيب براى اطلاق ظهورى باقى نمىماند در نتيجه بايد گفت :
بنا بر قول كسانى كه به تداخل قائل نمىشوند مانند مشهور هيچ تصرّفى در كلام لازم نمىآيد بخلاف رأى قائلين به تداخل كه بايد از ظهور جمله شرطيّه در تعدّد فرد رفع يد كنند .
و ملخّص سخن آنكه :
ظاهر جمله شرطيّه آنست كه به تداخل نمىتوان حكم نمود و در صورتى كه شرط متعدّد باشد جواب نيز متعدّد بوده و براى هر شرطى يك جزاء وجود دارد .
تحرير و شرح
قوله : على خلاف الاطلاق : يعنى اطلاق قضيّه شرطيّه در مثال ان بلت فتوضأ و ان نمت فتوضأ اينست كه جزاء عبارتست از طبيعت وضوء .
قوله : و الّا كان بيانا الخ : كلمه « الّا » يعنى و ان كانت ظاهرة فى ذلك و ضمير در « كان » به ظهور جمله شرطيّه برمىگردد .
قوله : لما هو المراد من الاطلاق : و مقصود از « ما هو المراد » تعدّد فرد مىباشد .
قوله : فى حدوث الجزاء : يعنى حدوث الجزاء عند كلّ شرط .
قوله : و ظهورها فى ذلك : ضمير در « ظهورها » به جمله شرطيّه راجع
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 1669
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٦٦٩