تحرير و شرح
قوله : بحسب متفاهم العرف غالبا الخ : در تمام نسخى كه ما به آنها برخورديم كلمه « غالبا » با غين ضبط و ثبت شده ولى به نظر مىآيد كه اين نسخ اشتباه باشند و كلمه صحيح « قالبا » با قاف باشد يعنى مقصود از مبيّن در مواردى كه اطلاق مىشود كلامى است كه براى آن ظهورى بوده كه به واسطهاش معنا به سهولت فهميده مىشود يعنى از نظر عرفى لفظ قالب براى معناى خاصّى باشد كه از آن استفاده مىشود .
قوله : ما اريد منه : ضمير در « منه » به ما ليس له ظهور راجع است .
قوله : انّه ما اريد ظهوره : ضمير در « انّه » به معناى « شأن » بوده و ضمير در « ظهوره » به مبيّن عود مىكند .
قوله : و انّه مأوّل : ضمير در « انّه » به ظهور راجع است .
متن : و لكلّ منهما فى الآيات و الرّوايات و ان كان افراد كثيرة لا تكاد تخفى الّا انّ لهما افرادا مشتبهة وقعت محلّ البحث و الكلام للاعلام فى انّها من افراد ايّهما كآية السّرقة و مثل :
حرّمت عليكم امّهاتكم و احلّت لكم بهيمة الانعام ممّا اضيف التّحليل الى الاعيان .
و مثل : لا صلاة الّا بطهور .
و لا يذهب عليك انّ اثبات الاجمال او البيان لا يكاد يكون بالبرهان ، لما عرفت من انّ ملاكهما ان يكون للكلام ظهور و يكون غالبا لمعنى و هو ممّا يظهر بمراجعة الوجدان فتأمّل .
ترجمه : مرحوم مصنّف مىفرماين :
و براى هريك از مجمل و مبيّن در آيات قرآنى و اخبار و احاديث اگرچه افراد و مصاديق بسيارى بوده كه از انظار پنهان و مخفى نيستند ولى
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 2008
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٠٠٨