و مفرد معرّف بالف و لام عهد نيز داراى اقسام سهگانه است كه بنحو اشتراك لفظى يا معنوى براى آنها وضع و جعل گرديده است .
الف : معرّف به الف و لام عهد ذهنى .
ب : معرّف به الف و لام عهد ذكرى .
ج : معرّف به الف و لام عهد حضورى ( خارجى ) .
استظهار مرحوم مصنّف
مرحوم مصنّف مىفرماين :
ظاهرا خصوصيّت مستفاد از هركدام اقسام از ناحيه خصوص الف و لام بوده يا احيانا مستند به قرائن مقاميّهاى است كه از باب تعدّد دالّ و مدلول مىباشد نه از قبل استعمال مدخول لام تا مجاز يا اشتراك لازم آيد .
بنابراين مدخول الف و لام در تمام اقسام در همان معناى مستعمل فيه خود كه در صورت عدم دخول لام در آن استعمال مىگرديد به كار گرفته شده است .
تحرير و شرح
قوله : و المشهور انّه على اقسام : براى الف و لام اقسامى است كه تمام آنها را با شرحى مبسوط در كتاب « تفصيل الفصول » ، شرح بر معالم ذكر نمودهام لذا از نقل آنها در اينجا خوددارى نموده و طالبين را به آنجا ارجاع مىدهم .
قوله : على نحو الاشتراك بينها : ضمير در « بينها » به « اقسامه » عود مىكند .
قوله : لفظا : در صورتى مىتوان اشتراك لفظى را ادّعاء نمود كه الف و لام براى هركدام از اقسام عهد جداگانه و بطور مستقلّ وضع شده باشد .
قوله : او معنا : در فرضى مىتوان اشتراك معنوى را ادّعاء كرد كه